I always wanted to be a gangster

Recensie Goodfellas


Tim Bouwhuis
om 10:13

Deze zomer staat EYE Amsterdam in het teken van Scorsese: een uitgebreide tentoonstelling maakt het oeuvre van de Italiaans-Amerikaanse cineast inzichtelijk en tastbaar. Voor de gelegenheid verschijnen drie van zijn meest geprezen films opnieuw in de bioscoop. Het gaat om verzorgde restauraties van Taxi Driver (1976), Raging Bull (1980) en natuurlijk ook Goodfellas (1990).

Goodfellas

Maar al te vaak wordt laatstgenoemde film in één adem genoemd met The Godfather en Scarface, en niet zonder reden: op weergaloze wijze presenteert Scorsese het criminele circuit in Goodfellas als een levensstijl, een zelfverkozen lotsbestemming. Het scenario schreef de regisseur samen met Nicholas Pileggi, de misdaadjournalist die het levensverhaal van Henry Hill (Ray Liotta) vastlegde in Wiseguy (1985). Een wiseguy, ook wel een goodfella, is onderdeel van een groep, een geheel; in feite kan hij alles maken, zolang hij zijn metgezellen er maar niet bij lapt. Als jonge tiener krijgt Hill zijn eerste klusjes. Wie de cadillacs van wiseguys parkeert, maakt een goede kans later zelf een wiseguy te worden. Verzeker je van Paulies (Paul Sorvino) bescherming en de rest gaat vanzelf.

De signatuur van de anti-held

De karakteristieke voice-over van Hill aan het begin verraadt veel: in Goodfellas zie je een crimineel leven in een klassieke rise and fall-constructie, vlot verteld en vloeiend in beeld gebracht. Opvallend is met name dat Scorsese ‘zijn’ wiseguys nooit veroordeelt. Een heethoofd als Tommy DeVito (ijzersterk gespeeld door Oscarwinnaar Joe Pesci) verpersoonlijkt zo’n beetje wat je krijgt als je grof taalgebruik en geweld in een blender stopt. De morele twist die je in dat kader misschien verwacht blijft echter uit. (Een deel van) de quote die Scorseses briljante boksbiografie Raging Bull (1980) afsluit zou hier net zo goed toegepast kunnen worden: "Whether or not he is a sinner, I do not know." Het zouden zo de woorden van Scorsese zelf kunnen zien, gezien zijn filmische interesse voor de buitenbeentjes aan de rand van de samenleving. De criminelen uit Mean Streets, de ongeremde vertolkingen van De Niro in Taxi Driver en Raging Bull. Ook in Goodfellas is moraal een intrigerend vraagteken.

Een masculien milieu?

Net als in The Godfather brengen patriarchale constructies en gewelddadige vergeldingsacties initieel een aura van masculiniteit met zich mee. Des te verrassender is het dat Karen Hill (Lorraine Bracco) zich aangetrokken voelt tot Henry’s manier van leven. Het gezinsleven, dat in Coppola’s meesterwerk nog schel contrasteerde met de de donkere maffiawereld van de Corleones, komt hier vanaf het begin al op de tocht te staan. Een latere ruzie tussen Henry en Karen richt zich dan ook meer op jaloezie en wantrouwen dan op Hills kostwinning.

Gebonden aan de feiten

Alle hoop op een goede toekomst wordt definitief ondermijnd in een ironische laatste akte. Misschien openbaart zich daar ook wel één van de spaarzame kritiekpunten die de herziening van Goodfellas opriep: in het laatste gedeelte van de film wint de plichtmatige narratieve afwikkeling het duidelijk van de cinematografische en verteltechnische hoogstandjes die de eerste anderhalf uur tot vrijwel perfecte cinema verhieven.

Aanrader

Ga Goodfellas absoluut zien, al is het alleen al omdat de grootste klassiekers op het witte doek nu eenmaal het best tot hun recht komen. Ruim vijfentwintig jaar na de oorspronkelijke release mag één van Scorseses meest verfijnde films zich steevast rekenen tot de crème de la crème van de filmgeschiedenis.

4.5 / 5

Reacties


Nieuwste recensies


Dit zijn de nieuwste filmrecensies geschreven door onze recensenten.

Meer nieuwe recensies

Meer recensies van Tim Bouwhuis


Hieronder vind je meer recensies die geschreven zijn door Tim Bouwhuis.

Bekijk alle recensies van Tim Bouwhuis

Goodfellas (1990)

Goodfellas

IMDb-score8.7 / 10
GenreMisdaad Drama
Speelduur145 minuten
Kijkwijzer Kijkwijzer 16 Kijkwijzer g Kijkwijzer gt

LandVerenigde Staten
RegisseurMartin Scorsese
Acteurs Robert De Niro
Ray Liotta
Joe Pesci
Bioscoop 6 juli 2017
Trailer (groot formaat)
Meer filminformatie

Recensie-archief

Nieuwste recensies

Laatste recensies

Lees meer recensies

Films op tv de komende dagen