Reacties

Avatar verkoopt rouw
De boodschap die zichzelf verraadt

Met Avatar: Fire and Ash (19 december) keert Avatar terug als “ecologische waarschuwing” in perfecte verpakking. En precies daar wringt het voor mij: Avatar maakt vernietiging mooi.

De films tonen grondstoffen roof en het verwoesten van flora en fauna als morele horror, maar ze presenteren die horror als gepolijst spektakel. Alles is ontworpen om te imponeren: schaal, geluid, montage. Je kunt afkeer voelen, maar je lichaam wordt tegelijk beloond met spanning en het ‘wow’factor. De film kan roepen “dit is fout”, terwijl de vorm je traint om het als meeslepend te ervaren. Dan wordt een waarschuwing geen spiegel meer, maar een attractie.

Het wordt nog wranger doordat dit geen eenmalig statement is, maar een franchise met nog zeker 2 films in het verschiet. Als de kernboodschap werkelijk is dat het vernietigen van een levend ecosysteem onaanvaardbaar is, waarom moet die vernietiging dan steeds opnieuw worden opgetuigd, opgeschaald en verkocht? Elke sequel levert opnieuw verontwaardiging — als product. Je consumeert de ondergang en loopt toch “ethisch schoon” naar buiten, omdat je emotioneel aan de goede kant stond.

Daarom voelt de boodschap voor mij leeg: niet omdat het thema onbelangrijk is, maar omdat het verhaal kritiek levert op "de extractie/consumeren terwijl het zelf op een extractie/consumeer logica draait; aandacht oogsten, emotie oogsten, herhalen, uitbreiden, verkopen.