Recensie 'Oliver Sacks: His Own Life'

Persoonlijke reflecties van een verstokte verhalenverteller

Recensie 'Oliver Sacks: His Own Life'
10 augustus 2021 om 13:30

In deze biografische documentaire wordt een warm en innemend portret geschetst van de wereldberoemde neuroloog en wetenschapshistoricus Oliver Sacks (1933-2015). Hij werd bekend als begenadigd auteur en in zijn boeken staan zijn patiënten centraal: hoe ervaren zij het leven, wat is de invloed van een neurologische aandoening en wat betekent het om mens te zijn? In chronologische volgorde wordt zijn leven en werk in Oliver Sacks: His Own Life (2019) in beeld gebracht: de acceptatie van zijn homoseksualiteit, een drugsverslaving die bijna zijn leven kost en de uiteindelijke erkenning van collegae en de wetenschappelijke wereld.

Oprechte interesse in de mens in plaats van alleen de ziekte genezen: dat was het credo van Sacks. Deze holistische benadering kan, kijkend naar Sacks' aanpak, nog het best worden verwoord als 'participerende observatie', een antropologische veldwerkmethode. Hij had de gave om met een onzichtbare draad de mens uit de ziekte te trekken en tegelijkertijd de wereld in de zieke mens te trekken, waardoor mensen een verhaal krijgen en een gezicht. Belangrijke aspecten voor maatschappelijke acceptatie en compassie voor de zieke medemens, maar Sacks werd juist beticht van uitbuiting van zijn patiënten. Interessant én gedurfd is dat Sacks ook over zichzelf schreef als patiënt.

Intelligent buitenbeentje

Sacks groeit op in een orthodox Joods gezin in London. Zijn vader was huisarts, zijn moeder gynaecoloog en één van de eerste vrouwelijke chirurgen van Groot-Brittannië. Broer Michael heeft schizofrenie en Oliver vindt in getallen, mineralen, elementen en planten orde, duidelijkheid en stabiliteit; deze vormen een rustpunt tegen Michaels wereld van chaos, waanzin en verbeelding. Als 'Olly', zoals hij zichzelf noemt, op achttienjarige leeftijd aangeeft homoseksueel te zijn, stelt zijn moeder dat "hij walgelijk is en dat hij beter niet geboren had kunnen worden". Harde woorden die een enorme impact hebben. Oliver ontwikkelt een haat naar zichzelf, religie, homoseksualiteit en de maatschappij. Drugs worden zijn compensatie.

Excentrieke dokter

Na vele strubbelingen komt Sacks in 1960 te werken in Beth Abraham, een ziekenhuis voor chronisch zieken in de Bronx. En het is hier waar het boek Awakenings (1973) ontstaat, met de gelijknamige film uit 1990. Het is enerzijds logisch dat in deze documentaire een groot deel gericht is op de patiënten met de mysterieuze slaapziekte encephalitis lethargica waarbij een bewustzijn nog steeds aanwezig is. Anderzijds is deze keuze ook jammer: Sacks heeft over veel meer neurologische aandoeningen geschreven. Deze documentaire was de perfecte mogelijkheid om juist ook ander werk van Sacks meer te belichten. Een gemiste kans, maar enigszins begrijpelijk: deze documentaire kan niet uren duren en wellicht is er ook vanuit commercieel oogpunt een selectie gemaakt in de te behandelen neurologische ziektebeelden?

Regisseur Ric Burns heeft een gedegen documentaire gemaakt op basis van Sacks' autobiografie On the Move: A Life (2015). Na het verschijnen van zijn memoires kreeg Sacks te horen dat hij vanwege uitzaaiingen nog maximaal één jaar te leven had. We zien Sacks in zijn appartement in New York waar hij liefdevol praat over zijn leven en werk, afgewisseld met beeldmateriaal uit zijn persoonlijke en professionele archief. Het is jammer dat recensies gebonden zijn aan een bepaalde woordlimiet. Deze recensie had makkelijk duizenden woorden kunnen bevatten omdat de documentaire vele wijze lessen, praktische adviezen, positieve inzichten, filosofische perspectieven en humor bevat. Daarom 5 sterren. Sacks zal voor altijd in de hoofden van mensen blijven voortleven als een man met oneindig veel compassie en daadkracht en dat is een inspirerende les voor ons allemaal!

5 / 5

Oliver Sacks: His Own Life is nu te zien op:

Picl (€ 8,50)

Oliver Sacks: His Own Life is nu te zien in 2 bioscopen.

Beeld: Still 'Oliver Sacks: His Own Life' via Filmdepot

  Volg ons op Google Nieuws

Deel dit artikel

Meer over:

Bioscoop Films RecensiesOliver Sacks: His Own Life (2019)

Lees ook:

Meer recensies

Trailer 'Oliver Sacks: His Own Life'

Reacties


Meer recensies


Nog meer recensies