Reacties

Deze film heeft heel veel negatieve pers gehad, maar zo'n slechte film is het nu ook weer niet. Het verhaal is wat mager en twijfelt tussen absurde humor en gemeend drama, maar voor Nederlandse standaarden is het best een aardige film.
Regisseur Frank Herrebout heeft echter de fout gemaakt te denken dat een gastoptreden ook onmiddellijk leuk is. In Amerikaanse films werkt zo'n cameo, als het om een sleutelrol gaat die slechts kort in beeld hoeft te zijn, maar in De Zeemeerman zijn alle bijrollen ook door marginale acteurs c.q. bekende Nederlanders ingevuld, en dit werkt meer op de zenuwen dan op de lachspieren.
De trailer van de film richt zich voornamelijk op de platte humor, en dat schept wellicht de verkeerde verwachtingen.

Als de film begint zien we een roodharige vrouw tussen een aantal lijken zitten. Ze stelt zich voor als Lilith, die vele bijnamen heeft en de duistere kant van het aardse paradijs personificeert. Lilith is ooit ontstaan doordat mensen een schijnbare tegenstelling bemerkten tussen de eerste en tweede boekrol van Genesis, en rabbijnen die dit verschil wilden wegverklaren door te stellen dat Eva de tweede vrouw van Adam was en waarschijnlijk geen idee hadden dat dit millennia later tot een complottheorie zou leiden.

Vervolgens verandert Lilith in Nergis, de therapeute van Leyla, de titelfiguur. Het verbaasde me enigszins omdat Lilith en Leyla namen zijn die dezelfde etymologie delen, namelijk "de duistere" of "de nacht". Het zal in de slotscène worden uitgelegd, maar is voor de verloop van het verhaal nauwelijks relevant. Nergis gedraagt zich wel als een Lilith, door zich onmiddellijk op te werpen als echtbreker en de man van Leyla aan te moedigen om zijn vrouw te vermoorden. Ze is ook erg geïnteresseerd in het manuscript van Lilith dat op een veiling aangeboden wordt. De twee verhalen waaruit de film bestaat zijn daarmee vroeg in de eerste akte aangekondigd, waarna de komedie vrij laagdrempelig voort kan borduren op de ingeslagen weg.

Enige waarschuwing nog, ik weet dat veel mensen allergisch zijn voor onaangekondigde musical-intermezzo's, maar elke keer als iemand in een staat van vagevuur geraakt, barst deze in meerstemmige zang uit.

Dit regiedebuut voor Ken Lonergan is in een klein dorp gesitueerd en toont de relatie van een vrouw met haar broer en zoontje. Een vrouw die haar hele leven op één plek zal blijven, een broer die steeds rondtrekt en een zoontje dat niet weet waar zijn plek in de wereld is. Dit betekent dat het verhaal talrijke aanleidingen geeft om mensen van elkaar te laten leren. Niemand is volledig goed of slecht, maar je kan van elkaar de beste dingen overnemen. De film doet niets van dat al, waardoor de film voor mij vrij ééndimensionaal was. Ik ben ervan overtuigd dat er veel meer te halen valt uit een dergelijk plattelandsdrama. De critici zijn het zeker niet met me eens: het scenario van de film werd overladen met filmprijzen.

De titel van dit cabaretprogramma lijkt een combinatie te zijn van de uitdrukkingen "Alles of niets" en "Nu of nooit". De cabaretier wil alles uit het leven halen en wel nu, en hij besluit daarom een greep naar het hoogste te doen en zelf God te worden, zodat Hij zich met alles en iedereen mag bemoeien.

Youp van 't Hek borduurt hier voort op zijn thema Niemand weet hoe laat het is dat met zijn Oudejaarsconference '89 zijn handelsmerk is geworden. Beide shows zijn een theoretische voorstudie van dat wat in zijn show Ergens in de verte aan de orde zou komen, maar door het overlijden van zijn ouders zou die show ook meer drama krijgen dan voorheen. De programma's Oudejaars '89, Alles en Ergens, vormen een prachtig drieluik, en van Ergens in de verte stel ik me ook geregeld voor hoe goed het verhaal zou werken als speelfilm.

Aan het begin van deze speelfilm maakt David Duchovny in een paar korte zinnen duidelijk waar de televisieserie over gaat en voorkennis is daarom absoluut niet noodzakelijk. De film sluit aan op het vijfde seizoen van de serie door te beginnen in een situatie waarin de X-files van de FBI gesloten zijn, maar er worden verder geen parallellen getrokken met verhaallijnen uit de serie, waarin ook in dit opzicht de film op zichzelf staat.

Het leuke van zowel de film als de serie is de waarschijnlijkheid van het vreemde. De speculaties over een echt project van de regering die buitenaards leven zou verbergen, zoals Area 51, zijn de basis voor de uitgangspunten van de film, en de toevoeging van locaties en exacte tijdstippen geven geloofwaardigheid mee aan een anders vergezochte theorie.

X-files is een mooi gemaakte film waar de speciale effecten voor het eerst in tijden niet alleen draaien om explosies maar waar ze gebruikt worden om delen van de wereld te creëren die alleen in film kunnen bestaan.

Deze film met Robin Williams speelt meer op beelden dan op plot. Het boek van Richard Matheson, die eerder het verhaal leverde voor Duel, Dying room only en The incredible shrinking man, werd zelfs ontdaan van de verhaallijn rond de broer van de hoofdpersoon.
Hoewel het boek een werk van fictie is wijst de schrijver erop dat hij zijn beeld van Hemel en Hel zuiver gebaseerd heeft op wetenschappelijke teksten. Het is dan ook één van de weinige romans die een literatuurlijst achterin heeft opgenomen.
De makers hebben schilderijen uit de 19e eeuw drie-dimensionaal nagemaakt, o.a. van Hieronymus Bosch, waardoor het mogelijk is om rond te kijken in de fantasie van een ander. Er komt geen einde aan het aantal details, en dit is werkelijk verbluffend.
Toch had het verhaal meer nodig dan het sentiment waar het op speelt, en door meer verhaalelementen uit het boek te nemen had dit wellicht een perfecte verfilming kunnen zijn.

Het karakter van Khun Phaen vertoont gelijkenissen met Jan Klaassen, in de zin dat er wellicht ooit een soldaat geweest is over wie wonderlijke avonturen verteld werden, waarin hij zelfs bovennatuurlijke tegenstanders had. In het geval van Khun Phaen zijn de avonturen opgeschreven als een episch gedicht dat in de 16e eeuw ontstaan moet zijn en door de eeuwen heen uitgebreid is tot zo'n 20.000 versen.

Centraal in dit gedicht staan Phaen en Chang, die elkaars tegenpolen zijn. Phaen is mooi maar arm en Chang is rijk maar lelijk. Beide jongemannen hebben Phim als grote liefde en strijden voor haar aandacht met hun respectievelijke talenten. De film is een wonderlijke mix van avontuur, slapstick en horror, geheel trouw aan de oorspronkelijke Siamese opvoeringen, maar voor wie niet bekend is met het bronwerk is het belangrijk om vooral het eerste half uur goed op te letten voor de plot-uiteenzetting.

Zo af en toe zitten er bij de kleinere films juweeltjes die makkelijk over het hoofd gezien kunnen worden, en Waking Ned behoort tot die selecte groep. Toegegeven, het verhaal beweegt zich langzaam, maar dat siert het Ierse landschap wel. De film kiest voor een trechterconstructie, waarbij een ogenschijnlijk eenvoudig plan steeds een extra probleem krijgt, zodat het aantal opties voor een succesvolle afloop vermindert. Het is dan ook fijn om te zien dat alle aangekondigde elementen keurig worden afgerond in een schitterende finale.

Na de gebruikelijke waarschuwing dat de film karakters en situaties heeft aangepast voor dramatisch effect, opent de film met de letterlijke ontvoering van twee kleine kinderen uit het huis van Mw. Chatterjee door sociaal werksters begeleid door een expert. Geheel gekleed in sari hangt mevrouw aan de auto om ze tegen te houden, tot ze kracht verliest en met een smak op het asfalt valt. Uiteraard heeft dit nooit zo plaatsgevonden, maar Sagarika Chakraborty, op wiens ervaringen en biografie de film gebaseerd is, beweert dat de film een goede weergave geeft van wat ze heeft meegemaakt.

De film gaat echter nog verder, door een complottheorie te presenteren dat de Noorse overheid opzettelijk buitenlanders overhaalt naar het land te komen, om ze vervolgens de kinderen af te nemen. Het staat in schril contrast met de barometer van gelukkigste landen, waarbij Scandinavië de lijst meestal aanvoert. In feite laat de film uitsluitend het perspectief van de moeder zien, en omdat ze in veel scènes hysterisch overkomt, is het lastig om haar betoog op waarde in te schatten. Veel van de aantijgingen van sociaal werk hebben betrekking op incidenten die we als kijker zonder context meekrijgen en het is makkelijker om haar te steunen in de juridische strijd, als we zeker zouden zijn dat ze het recht aan haar kant heeft.

Het belangrijkste perspectief dat mist, zeker in de tweede helft, is dat van de vader. Waar hij aan het begin probeert de kalmte te bewaren bij de onderhandelingen, wordt hij vooral neergezet als de grote afwezige door zijn werk in de haven. Hij heeft wel Noors geleerd om zich aan te passen, en zal in Noorwegen blijven nadat zijn vrouw terugkeert naar India. In interviews heeft Chakraborty gezegd dat hij nooit meer naar zijn kinderen heeft omgekeken, en laat dat nou precies één van de problemen zijn die sociaal werk aangedragen had. Ik had dus graag iets meer van hem willen zien.

De FBI-rechercheur die het onderzoek leidt vertelt het team al bij aanvang dat we hier niet te maken hebben met een 'normale' massamoord, waar de dader een doodswens heeft en/of de krantenkoppen wil halen. De dader die ze zoeken heeft onder de bescherming van vuurwerk een grote groep mensen afgeslacht, die niets met elkaar gemeen hebben. De werktitel voor de film verraadde het werkelijke motief reeds Misanthrope: de dader heeft een hekel aan mensen en dat maakt het lastig om een gedetailleerd daderprofiel op te stellen.

Vooral de eerste helft van de film blinkt uit door ijzersterke dialogen en werkt goed als procedurele thriller. Ook het privéleven van de hoofdrolspelers biedt goede aanknopingspunten voor een nadere uitwerking. In de tweede helft komt de confrontatie met de dader echter steeds dichterbij, en dan blijkt dat de zaak zelf helemaal niet interessant is en de dader vrij ongeloofwaardig. Het voelt daarom een beetje als een anti-climax, en de laatste scène legt de bodem voor een mogelijk vervolg. Op zich zou dat geen gek idee zijn, omdat ik graag meer wil weten over de achtergrond van Eleanor en de invloed daarvan op haar werk, maar dan moet er wel ook een interessante dader opgevoerd worden.

In de periode dat Bill Clinton zichzelf moest verantwoorden over onzedelijke handelingen kwamen diverse films uit over die thematiek. Wag the dog, neemt dit echter alleen als uitgangspunt, om daarna op originele wijze door te gaan.
Robert de Niro en Dustin Hoffman zetten karakters neer, die zichzelf niet snel laten doorgronden, en omdat het verhaal real-time lijkt te zijn in de 11 dagen voor de verkiezingen, moeten ze steeds iets bedenken om de aandacht van de kiezer af te leiden van het immorele. Hoewel de film absoluut komisch bedoeld is, en over het algemeen een pastiche is van werkelijk overheidsgedrag, zijn er ook beweringen die niet helemaal uit de lucht gegrepen zijn.
Zo speelt de film sterk in op de mening van velen dat de beeldvorming van de Golfoorlog Irak-Iran was gekleurd door reclame-achtige beelden die de Amerikanen leverden. De film is geheel gebouwd op die premisse, maar verveelt geen moment.

In 1997 schreef Tineke Steenmeijer de roman De oare helte over het leven van Nienke van Hichtum. Veel van wat er over haar leven bekend is komt uit de memoires van haar man, de dichter en politicus Pieter Jelles Troelstra. Het idee was dat de vrouw van een zeer gedreven politicus zich wellicht eenzamer gevoeld moet hebben dan de politicus zich realiseerde.

Het idee dat Aukje Holtrop aandroeg voor deze film wijkt niet veel af van de strekking van de roman en ook het waarheidsgehalte is vergelijkbaar. Holtrop zou in 2005 ook afstuderen op het onderwerp. De film is hoofdzakelijk Fries gesproken, en dan is het bijna een verplichting om een rol weg te leggen voor de acteurs Rients Gratama en Peter Tuinman als respectievelijk de vaders van Nynke en Pieter Jelles.

Hoewel sociale gelijkheid voor seksen en klassen uiteraard een belangrijke rol speelt in de film, is dit niet waar de film op focust. Centraal staat de huwelijksrelatie tussen twee mensen met ambitie, tegen de achtergrond van een veranderende maatschappij. Voer voor psychologen te over, hoewel het grote publiek hier niet snel warm voor loopt.

Ik moet zeggen dat ik voorafgaand aan het kijken een lage verwachting had, omdat de film nagenoeg direct naar video-distributie is gegaan (in slechts één Amerikaanse bioscoop vertoond) en na de oversteek naar Europa van titel is veranderd. Dat laatste is vaak geen goed teken, maar in dit geval was het omdat Trojan in Noord-Amerika marktleider in condooms is en de verwijzing op het vasteland van Europa veel minder goed werkt.

De titel van de videocassette was in Nederland No night stand en ik was blij verrast dat het de leukste screwball komedie in jaren is. De hoogtijdagen van de screwball lagen eind jaren 1970, begin jaren 1980, maar we zien hier hoe de jacht naar condooms op familievriendelijke wijze in beeld gebracht wordt. Het zijn vooral de bijrollen die de film leuk houden, en ook zorgen dat het balletje blijft rollen, om te voorkomen dat de hoofdpersoon daadwerkelijk binnen vijf minuten de door zijn partner vereiste condooms verkrijgt.

Norberto Ramos del Val had een idee voor een web serial en hij vond diverse beginnende acteurs bereid om zich gratis te laten filmen. Je ziet duidelijk dat hij als cameraman een goed gevoel heeft voor kadering en mise-en-scène, maar de beeldkwaliteit overstijgt nooit die van een home-movie en de meeste acteurs dreunen hun tekst op zoals ik alleen in "Het geheim van Vredenhof" eerder heb gehoord. De scènes bij zonlicht zijn wel redelijk, maar ik kan me niet voorstellen dat hij een externe microfoon heeft gebruikt, want het geluid is nog slechter.

Diverse bronnen beschrijven dit als een zwarte komedie, maar het is een bizarre mix van een quasi-erotische misdaadfilm met een vleugje gothic horror, soms grof maar nooit expliciet, en daar moet de kijker zich voor openstellen. Ik kon er helemaal niks mee en begrijp nauwelijks hoe de film de transitie naar dvd en streaming service heeft gemaakt.

Het is bekend dat Oliver Stone een obsessie heeft met de Vietnamoorlog, en zijn beste films, Platoon en JFK hebben dan ook een sterk Vietnamgehalte. De tweede drie uur durende biografie van een Amerikaanse president van zijn hand gaat dan ook om Richard M. Nixon, de president die een einde maakte aan de Vietnamoorlog.

In dit licht wordt Nixon, gespeeld door Anthony Hopkins dan ook erg positief afgeschilderd, hoewel in de ogen van de kijker zijn paranoïde gedrag alles behalve positief is. Zelfs FBI Director J. Edgar Hoover wordt niet al te negatief neergezet. Acteur Bob Hoskins zet hem zeer flamboyant neer, maar niet als de manipulator die diverse presidenten naar zijn hand wist te zetten, zoals in de vele andere vertolkingen (naar verluid is Hoover de meest vertolkte historische persoon in films).

Vreemdgenoeg is de vredesonderhandelaar Henry Kissinger het meest schofterige karakter in de film. Zet dat tegenover de rol van John Dean (gespeeld door David Hyde Pierce) die de rol van slachtoffer heeft in het kabinet, terwijl de geschiedenis verhaalt dat juist Dean een sleutelrol vervulde bij de poging om Watergate in de doofpot te stoppen. Als op de aftiteling te zien is dat Dean één van de technisch adviseurs was bij de productie, krijg ik toch de indruk dat Oliver Stone dit keer een zeer gekleurd beeld weergeeft van de geschiedenis.

Dit is een literair gestructureerde film, waarbij het verhaal ondergeschikt is aan de structuur, en dat weet ik nooit te waarderen. De Spaanse titel De tu ventana a la mía (Van mijn raam naar het jouwe), geeft aan dat het een inkijkje is in het leven van vrouwen vanuit het beeld van de vrouwelijke regisseur naar (zo komt het over) de vrouwelijke kijker.

We krijgen drie vrouwen te zien in de lente, zomer en herfst van hun leven. Alle verhalen spelen zich af in de Aragón. Het verhaal in de lente van 1923 zet de toon, doordat Violeta aan haar oom vraagt of het mogelijk is om een omgekeerde verpopping te hebben. Alle vrouwen bevinden zich namelijk in een cocon, en Violeta zou weer graag een larve willen zijn, maar alleen de oude Luisa zal in 1975 de kans krijgen om daadwerkelijk een vlinder te zijn. Luisa heeft daar zelf weinig aan, maar de generatie van de kijkers hebben die kans wel gekregen. Dat is een mooi hoopvol einde, maar om daar te komen hebben we wel veel ellende gezien. De Engelse titel Chrysalis heeft dit centrale thema goed verwoord, maar de Nederlandse titel Kruispunten is eigenlijk alleen voor Luisa relevant.

Naast de vrouwen is er ook een hoofdrol weggelegd voor de geschiedenis van Spanje. Het verhaal van Violeta heeft de Rifoorlog als leitmotiv, dat van Ines de nasleep van de Spaanse burgeroorlog (het begin van het bewind van de dictator Franco) en dat van Luisa de Transición, de overgang naar een democratie en een betere positie voor de vrouw (het einde van het bewind Franco). De parallellen tussen de verhalen zijn vooral stilistisch (een druppel bloed, een bol wol, het afknippen van haar) en ik had liever gezien dat de verhalen meer bij elkaar kwamen, of elk een grotere bijdrage hadden in de centrale boodschap.

Er zijn af en toe van die films, die te vreemd zijn voor woorden, maar die toch een sterke aanhang kunnen ontwikkelen onder een select publiek. Nightmare before Christmas van regisseur Henry Selick valt in deze categorie. Het is de terugkomst van creator Tim Burton bij Disney, de studio waar hij begon met de korte horror-komedie Frankenweenie.
Na Hocus Pocus was het de tweede Disney Halloweenfilm die een problematische bioscooprelease had, waarschijnlijk omdat de Nederlandse Filmkeuring de film niet geschikt achtte voor kinderen onder de 12, en de programmeurs van bioscopen dachten dat een animatiefilm alleen kinderen zou aanspreken. Met de huidige normen van de Kijkwijzer wordt de film aangeboden voor 6 jaar en ouder.
De film biedt een overdaad aan heerlijke liedjes van Danny Elfman en een schitterende stop-motion animatie naar de karakters van Burton, die alleen met de computer zijn bewerkt om de monden lipsynchroon te krijgen. Een echt vakwerkje dus. Vergelijkbare producties zijn Corpse bride van Tim Burton en Coraline van Henry Selick.

Nadat hun leven verwoest is in Fireland, emigreren Bernie en Cinder naar Element City, een smeltkroes waar ze een nieuw leven hopen te beginnen. De stad is echter berekend op aarde, water en lucht, en ze worden overal de deur gewezen. Waar ze zich vestigen ontstaat een ghetto van andere vuurelementen en hun winkel wordt een centraal punt van de gemeenschap. Nu Bernie wat ouder is en een rokershoestje krijgt, wil zijn dochter Ember de zaak overnemen, maar ze kan slecht omgaan met zeurende klanten en moet haar uitbarstingen onder controle krijgen en juist een waterelement wil haar helpen de winkel open te houden.

Disney en Pixar slagen er als geen ander in om actuele maatschappelijke problemen stilistisch te benaderen, met hier en daar een grap die kinderen over het hoofd zal gaan, maar die daardoor een breder publiek zal bereiken. Ik heb het kijken een tijd uitgesteld omdat het ontwerp me teveel aan In and out deed denken, maar de achtergronden zijn zeer gedetailleerd en er is echt goed nagedacht over de verschillen en overeenkomsten in een wereld waar elementen leven (vuurelementen houden van heet eten, waterelementen wonen in glas en geen glas zonder vuur etc.).

Aarde en lucht zijn het minst uitgewerkt en hoewel de critici niet erg gecharmeerd waren van de film, lijkt er teveel werk in het universum gestoken om geen vervolg (of televisieserie) te maken.

Met haar eigen productiemaatschappij Egg Pictures heeft Jodie Foster zich in een film geplaatst over een meisje dat als verwilderd werd gezien door de dorpsgemeenschap, maar beter gekenmerkt kan worden met het woord 'ongeschonden' (vandaar wellicht dat ze een flink deel van de film naakt en zorgeloos rondhuppelt).

Haar uitbeelding van het meisje dat een gespleten persoonlijkheid lijkt te hebben, en een aangeleerd spraakgebrek heeft, is fantastisch en de Oscarnominatie beste actrice kwam dan ook niet onverwacht. Het nadeel van de film is echter dat de liefhebbers van natuur te weinig zien, de liefhebbers van snelle verhalen weer teveel, het publiek dat vermaakt wil worden erg veel symboliek voor de kiezen krijgt (variërend van de Bijbel tot een parabel van media-attentie voor wolfskinderen, zonder uit te leggen wat dat zijn) en de boodschap weer veel te oppervlakkig is voor het analyserend publiek.

Het is een mooie film, maar misschien hebben de makers zich wat veel doelen voor ogen gehad.

In 1991 schreef Stephen King wat hij noemde zijn laatste verhaal dat zich afspeelt in Castle Rock, Maine. Geen betere productiemaatschappij om het verhaal te verfilmen dan Castle Rock Entertainment die door Rob Reiner werd opgericht om het boek Misery te kunnen verfilmen, van dezelfde auteur.

Wie het boek kent weet dat er veel personages in meedoen, en dat het behoorlijk dik is. De film heeft het verhaal behoorlijk moeten inkorten, en heeft ook het einde verandert. Wat er over blijft is een grappige thriller, die het niet haalt bij het boek, maar op zichzelf goed is met uitstekende acteerprestaties van Max von Sydow en Ed Harris.

Er zijn verschillende manieren om naar de film Tron te kijken. Allereerst is het de eerste film die de beeldvorming rond de, toen nog betrekkelijk nieuwe, computerwereld uitwerkte tot een driedimensionale parallelwereld. Er wordt wel wat computeranimatie gebruikt, maar het meeste is handwerk en rotoscopie.

Ten tweede geeft het een goed tijdsbeeld. Weliswaar typen ze eindeloos lange zinnen in natuurlijke taal om een computer opdrachten te geven, maar bij moderne films vergeleken valt het vreemde computergebruik wel mee. De makers hebben ook kleine odes verstopt in de film, zo zie je het klassieke speelhal-figuur PacMan in het beveiligingssysteem en kun je een verwijzing naar de robotfilm The Day the Earth stood still vinden in de werkruimte van Bruce Boxleitner. Daarnaast waarschuwt de film ervoor dat het niet erg is dat computers slimmer worden, maar dat je geen vooruitgang zal boeken als de mensen het denken aan computers overlaten. Als we naar de gemiddelde computergebruiker kijken vanuit de 21e eeuw, dan weten we dat ze daar wel gelijk in hadden.

Tenslotte is deze film een sterk uitgewerkte religieuze parabel, met de inmiddels zo bekende beelden van God als programmeur en de ziel als een diskette. De strijd tussen goed en kwaad en de komst van iemand uit de Godenwereld die het ultieme offer brengt om de creatie te redden. De film werkt, ongeacht op welk niveau je de film bekijkt, want het is ook nog een alleraardigste komisch/romantische film die de tand des tijds beter heeft weten te doorstaan dan het onderwerp zou doen vermoeden.

Deze komedie opent met een korte show van Pulcinella aan de waterkant van Napels. Ik heb altijd een zwak gehad voor de Commedia dell'Arte en ik vond het een knappe verbeelding. Pulcinella wordt soms verward met Pierrot, omdat ze beide een wit pak dragen, maar Pulcinella heeft een zwart masker en is zeker geen underdog, omdat hij het geregeld tegen de Duivel zelf opneemt (net als Jan Klaassen in de 19e eeuw vaak deed). Het is een belangrijke rode draad dat Pulcinella zich in bedekte termen tegen de koning van Napels richt.
Aan het einde van die openingsscène bracht hij me echter in de war, want hij richt zich tegen Mr. Borbone. Ik heb het weggewuifd onder het motto "Ik snap de grap niet", en heb me verder de hele film verbaasd over de nutteloze anachronismen. Het gebruik van Britse ponden, een gevangene aanduiden als Jacobijn, totaal onnodig voor het verhaal en niet passend in de 15e eeuw. Pas op het einde van de film (en dit is geen spoiler), als het leger van Napoleon de Napolitanen aanvalt begrijp ik wat er aan de hand is. De film gaat helemaal niet over Ferdinando I van Napels maar over Ferdinando III van Napels (van Bourbon, oftewel Borbone), die na de ondergang van Napoleon bekend zou worden als Ferdinando I der Siciliën. Het is met die wetenschap dan ook niet verwonderlijk dat de vertolker van Pulcinella in 1973 naar de film verwees onder de titel "Ferdinando Re di Borbone" wat een logische titel zou zijn.
Mooie beelden, weinig historisch en mild humoristisch, maar toch jammer van de gekozen titel.

Als Kieslovski een Korte film over de liefde maakt, dan laat hij geen twijfel over het onderwerp van de film. Bij 13 conversations lijken de zusjes Specher bijna uitdagend te vragen in de titel: waar draait de film allemaal om.
Het eenvoudige antwoord is dat de film over het Geluk gaat. De regisseuse is filosoof van opleiding en hoewel ze bewust bezig is met het werk van Bertrand Russell, houdt ze zich meer onbewust ook bezig met de vraag waar het leven allemaal door bestuurd wordt.

Vertaald naar het geluk krijg je vragen zoals: waarom lacht het geluk de ene toe terwijl de ander het nodig heeft? Waarom kan geluk het ene moment omslaan in ongeluk? De film stelt dat de lotsbeschikking totaal willekeurig is. We moeten het geluk dus niet nastreven, maar het leven zo goed mogelijk spelen met de kaarten die ons toebedeeld zijn. De film eindigt echter op een positieve noot omdat een hoofdpersoon onzelfzuchtig was. Volgens Bertrand Russell doorbreek je dan de vicieuze cirkel van het ongeluk, maar in de filmlogica kan het geluk zo omslaan en heb je het zelf hard nodig. Een film voor een select publiek.

Nog voor de titelrol wordt de kijker duidelijk gemaakt dat we hier te maken hebben met een knokfilm. De regisseur wil echter met de film inspelen op de trend destijds om geweld te verdelen in zinvol en zinloos geweld, en wil de kijker aan het denken zetten over de algemene vervlakking van de samenleving die geleid wordt door de televisie. Na zo'n 10 minuten is die boodschap wel duidelijk, en de rest van de film is alleen interessant voor mensen die de kooigevechten echt leuk vinden om naar te kijken.

Ook is onduidelijk wat de maker nu precies in gedachte had in relatie met de tijd van handeling. Zoals George Orwells 1984 kun je de toekomst schetsen om iets te zeggen over het heden, zoals " Waar zullen we eindigen als we zo oppervlakkig blijven als nu?". In de toekomst waarin de film zich afspeelt is Willem Alexander koning van Nederland, maar hij ziet er geen dag ouder uit dan de bioscooprelease in 1998, dus zal het wel de nabije toekomst moeten zijn. Voor zo'n tijdsbepaling wil de film ons laten geloven dat er wel erg veel veranderd is in korte tijd, en men had er beter aan gedaan om geen referenties naar een tijdperk te maken.

Voor een film die gebaseerd is op de autobiografie van regisseur Franco Zeffirelli is het wat vreemd dat hij zijn naam wijzigde voor het verhaal. Het is ook verbazingwekkend dat de nadruk van het verhaal niet op het leven van de regisseur ligt, maar op het leven van een groep dames aan wie hij veel te danken heeft.

Dat er lange scenes in de film zitten waar Zeffirelli nooit ooggetuige van geweest kan zijn is, maakt de film nog minder geschikt om gezien te worden als een biografische film. Wat blijft is een Brits sterrendrama dat zich kan meten aan de beste producties van Merchant-Ivory.