Recensie 'Surge'

Gedachten hebben geen grenzen, gedrag wel

Recensie 'Surge'
14 september 2021 om 12:27

We maken kennis met Josef (Ben Whishaw), een man van begin dertig die als beveiligingsbeambte werkzaam is bij luchthaven Heathrow. Hij leeft een geïsoleerd bestaan en heeft geen aansluiting bij collega's. Tijdens zijn werk rent hij plotseling weg en begint een vierentwintig uur durende strooptocht door London. Surge (2020) is een intrigerende film waarin de protagonist zich bevindt in een mentale inzinking, of is het een zoektocht om zichzelf te hervinden?

In het eerste half uur wordt een perfect beeld getoond van de vele irritaties die Josef op dagelijkse basis ervaart. Van reizigers die niet willen meewerken of de procedures van de douane omtrent fouilleren niet begrijpen, tot collega's die niet weten dat hij jarig is terwijl de worteltaart toch echt van hem is. In zijn flat is de rust ver te zoeken met een buurman die het volume van een mini racewagen test. Josef heeft de merkwaardige eigenschap om op scherpe voorwerpen te bijten. Is dit stress-gerelateerd of speelt er iets anders?

Einzelgänger met deviant gedrag

Op bezoek bij zijn ouders wordt snel duidelijk dat het contact niet bepaald liefdevol en hartelijk is. "Je bent te laat," is een van de eerste opmerkingen van zijn vader (Ian Gelder) als Josef in de auto stapt. Na een opmerking van zijn moeder drinkt Josef zijn glas leeg en bijt daarbij een stuk van zijn glas af. Het glas breekt en het bloed spat in het rond. Zijn ouders raken in paniek en Josef vlucht het ouderlijk huis uit.

Na een incident op zijn werk wordt je als kijker meegenomen in een wirwar van netelige situaties die Josef de komende vierentwintig uur voor zichzelf creëert. Door het camerawerk wordt deze aaneenschakeling van confrontaties, bedrog, verbaal en fysiek geweld echter zo in beeld gebracht dat het eerder zorgt voor een distantie in plaats van dat je meekijkt vanuit Jozefs belevingswereld. Met name de hardloop-scènes door London roepen vragen op. Is het jachtige en chaotische camerawerk misschien een metafoor voor de innerlijke onrust en disbalans van Josef? Dat kan. Het is echter ook bloedirritant.

Zoektocht zonder grenzen

Het gedrag van Josef wordt steeds impulsiever en extremer. Naast gevoelens van plaatsvervangend ongemak en gene wordt er tegelijkertijd ook een kritisch beeld van het huidige leven in een grote Europese stad geschetst: individualisme en nieuwe technologie die leiden tot egocentrisme en de geschreven en ongeschreven wetten van geldende culturele normen die menselijke afstand en distantie juist bevorderen. Je begint Josefs gevoel van buitenstaander steeds meer te begrijpen.

Het woord 'surge' komt qua uitspraak aardig overeen met 'search;' en dat is wat Josef doet. Hij begint een zoektocht, weliswaar instinctief, waarin hij zich niet langer conformeert aan sociale regels. Is dit grensoverschrijdende gedrag een manier om vrijheid te ervaren? De vraag blijft echter: wie en/of wat heeft deze uitbarsting van Josef getriggerd? Soms heeft een mentale inzinking geen specifieke of duidelijk aanwijsbare oorzaak of redenen nodig.

Surge is een intense registratie van een man die roekeloos een nieuw hoofdstuk in zijn leven inslaat, zowel letterlijk als figuurlijk. Regisseur en scenarist Aneil Karia maakte met Ben Whishaw al eerder de korte film Beat in 2013 en dat pakt steeds beter uit. Deze film over zichtbare en onzichtbare maatschappelijke grenzen was in 2020 het Sundance filmfestival debuut. Ik kijk uit naar het volgende filmproject van de heren!

3 / 5

Surge is nu te zien op:

Picl (€ 8,50)

Surge is nu te zien in 2 bioscopen.

Beeld: Still 'Surge' via Filmdepot

  Volg ons op Google Nieuws

Deel dit artikel

Meer over:

Bioscoop Films RecensiesSurge (2020)

Lees ook:

Meer recensies

Trailer 'Surge'

Reacties


Meer recensies


Nog meer recensies