Recensie 'The Wizard of the Kremlin'

De Franse regisseur Olivier Assayas, die het meest bekend is om de films Irma Vep (1996), Personal Shopper (2016) en Clouds of Sils Maria (2014), baseert zijn nieuwe film The Wizard of the Kremlin (2025) op het gelijknamige boek van Giuliano da Empoli. Deze in Frankrijk geboren journalist en schrijver schreef een smeuïg boek over al het politiek gekonkel rondom president Vladimir Poetin van Rusland.

Fictie en non-fictie

Paul Dano is Vadim Baranov, een opkomende tv-producent die na de val van de Sovjet-Unie de spindoctor van Poetin wordt. Het personage Baranov is gebaseerd op Vladislav Surkov, de voormalige vice-stafchef van het Kremlin. Hij werkte samen met Poetin aan het autoritaire bewind waar Rusland zich nu bevindt. Aan het begin van de film is te lezen dat het gebaseerd is op werkelijke gebeurtenissen en de rol van Surkov, al wordt Baranov gepresenteerd als een fictief personage.

Het verhaal wordt verteld aan de hand van de kritische journalist Rowland (Jeffrey Wright) die gesprekken voert met Baranov. Zo gaan we terug in de tijd en zien we hoe Baranov door de nogal flamboyante zakenman en oligarch Boris Berozovsky (Will Keen) wordt geïntroduceerd in de politieke arena van Poetin. In die tijd leert hij ook de rebelse Ksenia (Alicia Vikander) kennen waar hij mee gaat samenwerken en later ook een relatie mee krijgt. Ksenia wordt verrassend speels gespeeld door Vikander. Voor dat alles neemt Assayas ruim de tijd en pas na een uur komt Poetin (Jude Law) ten tonele. Dano speelt Baranov onderkoeld en met een sardonisch genoegen, Law speelt Poetin met venijn. De gedachte dat Rusland sterke leiders wil en dat Poetin alleen geïnteresseerd is in macht, wordt met kracht en overtuiging gespeeld door Law. Hij lijkt niet sprekend, maar met de mondhoeken naar beneden en met zijn fletse gelaat komt hij aardig in de buurt.

Spannende geschiedenis

Wie van politiek en geschiedenis houdt, zit met deze film goed. Als een goed lopend boek - de roman van Da Empoli - glijdt de film door de Russische geschiedenis. Van de val van de Sovjet-Unie tot aan de inname van de Krim. Verwacht geen spannende thriller à la Grisham of Baldacci, maar een zorgvuldig opgebouwd verhaal vol historische feiten en weetjes waar je steil van achterover slaat. Ook de cinematografie is mooi en doeltreffend. Daar waar nodig wordt een blauwfilter gebruikt om het nog grauwer te maken en de troosteloosheid van de jaren negentig in Rusland goed weer te geven. Er is overigens - niet heel verrassend - niet in Rusland zelf gefilmd, maar in Letland. Met name in de hoofdstad Riga. Dat land heeft veel overeenkomsten en uiterlijke kenmerken met Rusland.

De film is misschien een aanslag op je zitvlees en je moet wel een beetje geïnteresseerd en zelfs wel een beetje op de hoogte zijn van de politieke Russische geschiedenis, maar anders is die tweeënhalf uur dat de film duurt geen enkel probleem. De film voelt als een roman en op beeld kan je dat net even flamboyanter en uitdagender brengen dan op papier. The Wizard of the Kremlin is hoe dan ook een interessante en geslaagde film geworden over Poetin in het bijzonder en zijn regeren. Het enige minpuntje is natuurlijk dat er Engels in gesproken wordt, maar dat is niet onoverkomelijk.