Recensie 'The Uprising'

Een verwoest land, een bevolking die genoeg heeft van haar heersers en een man die na een persoonlijk verlies niets meer te verliezen lijkt te hebben. The Uprising (2026) speelt zich af in Engeland in 1381, kort nadat pest de helft van de bevolking heeft weggevaagd. Regisseur Paul Greengrass vertelt het verhaal van de Engelse Boerenopstand met Andrew Garfield als een boer die zich tegen de machthebbers keert. Op papier klinkt de combinatie van Greengrass en Garfield veelbelovend, maar de film weet zijn interessante uitgangspunt niet altijd van dezelfde overtuigingskracht te voorzien.

Een land vol onvrede

Greengrass heeft weinig tijd nodig om duidelijk te maken in welke wereld het verhaal zich afspeelt. In een korte, efficiënte opening wordt Ploughman geïntroduceerd als een man die zijn vrouw en kinderen tijdens de pest heeft verloren en sindsdien vooral probeert te overleven. Tegen die achtergrond ontstaat de belangrijkste aanleiding voor de opstand: de koning en zijn lords besluiten de belastingen te verhogen, terwijl de bevolking daar fel op tegen is.

Daarmee kiest Greengrass voor een duidelijke tegenstelling, maar geeft hij die weinig extra lagen. De film laat wel zien dat de bevolking slecht wordt behandeld, maar één vroege scène waarin dorpsbewoners hardhandig worden aangepakt is onvoldoende om alle keuzes die later worden gemaakt volledig te dragen. Zeker omdat de opstand zelf steeds verder doorgaat, had meer diepgang de film aanzienlijk interessanter gemaakt.

Van onvrede naar opstand

Wanneer de opstand eenmaal uitbreekt, laat de film goed zien hoe snel een lokaal conflict kan uitgroeien tot iets veel groters. De bevolking komt in beweging en de confrontatie met de machthebbers wordt steeds groter. Tegelijkertijd krijgen de personages die deze opstand dragen maar weinig diepgang. Daardoor krijgen hun keuzes niet altijd het gewicht dat ze zouden moeten hebben.

Interessanter wordt het wanneer de dorpelingen zelf te ver gaan. The Uprising maakt dan duidelijk dat een bevolking die in opstand komt niet automatisch aan de juiste kant staat en dat een opstand zijn eigen grenzen kan overschrijden. De hoofdpersonages beginnen dat zelf ook in te zien, waardoor eindelijk wat diepgang ontstaat binnen het aanvankelijk vrij eenvoudige beeld van de opstandelingen tegenover de machthebbers.

Rauw, maar rommelig

Greengrass weet de opstand regelmatig indrukwekkend in beeld te brengen. De CGI is niet overal even sterk, maar de gevechten voelen rauw en groots aan. Grote groepen mensen, uitgestrekte landschappen en massale confrontaties geven het verhaal een behoorlijke schaal. Er zit alleen niet genoeg actie in de film om The Uprising echt als een actiefilm te laten aanvoelen. Dat maakt het tempo des te belangrijker, en juist daar gaat het regelmatig mis. Actiescènes worden afgewisseld met dialogen en dramatische momenten, waarbij de overgangen soms abrupt aanvoelen.

Sterke acteurs, beperkte personages

Zelfs Andrew Garfield kan deze opstand niet helemaal redden. Als Ploughman speelt hij met een ingehouden intensiteit die goed past bij een man die door verdriet en woede wordt voortgedreven. Ook Cosmo Jarvis overtuigt als Wat Tyler en geeft de steeds groter wordende opstand de energie die nodig is om geloofwaardig te blijven. Beide acteurs weten geregeld meer uit hun personages te halen dan er op papier in zit.

Daar wringt het tegelijkertijd. Er blijft te weinig ruimte over om de personages echt uit te diepen, waardoor de 'emotionele' scenes weinig gewicht met zich mee brengen. Vooral de onderlinge relaties hadden meer betekenis kunnen krijgen als de film langer had stilgestaan bij hun persoonlijke overtuigingen en twijfels. Ook de machthebbers blijven vooral een tegenkracht voor de opstandelingen, zonder veel extra lagen te krijgen.

Te laat op stoom

Tegen het einde weet Greengrass eindelijk de spanning op te bouwen die eerder regelmatig ontbreekt. Juist wanneer The Uprising zijn sterkste vorm bereikt, laat de conclusie echter te lang op zich wachten, waardoor de opgebouwde spanning opnieuw wat kracht verliest. The Uprising heeft met Greengrass, Garfield en een omvangrijke historische setting genoeg ingrediënten voor een indrukwekkend drama, maar de uitwerking blijft achter. De sterke acteerprestaties en enkele overtuigende actiescènes kunnen het gebrek aan diepgang en samenhang niet opvangen. Wat overblijft is een degelijk historisch drama dat af en toe indruk maakt, maar uiteindelijk te weinig te vertellen heeft om echt te blijven hangen.