Reacties

Gezien op NPO Start. Eerst dacht ik beland te zijn in een aflevering van Jiskefet. Kees Prins met wit haar en een kunstzinnige bril op als museumdirecteur. Maar nee, het was echt. Rein Wolfs, een witte man, krijgt als directeur van het Amsterdams Stedelijk Museum bezoek van Touria Meliani. Deze mooie vrouw is wethouder Kunst en Cultuur Amsterdam. En zij heeft dreigende taal: elke culturele instelling die structurele subsidie wil, zal zich moeten verhouden tot ALLE mensen in de stad. En voor haar betekent dat diversiteit en inclusie. En daar zit Jiskefet dan: 96% van de collectie is van mannelijke kunstenaars, slechts 4% van vrouwen en bovendien zijn ze allemaal wit. Potjandorie, daar zit je dan als nieuwe directeur. Ze heeft er begrip voor dat dat niet à la minuut veranderd kan worden, maar er moeten stappen worden gezet. Ze wil nog niet gelijk dreigen met een korting op de subsidie, maar die ondertoon klinkt wel degelijk. De titel van deze documentaire is een verwijzing naar een protest van 25 jaar geleden waarin een aantal mensen verkleed waren als gorilla's en ze verweten het museum dat bij de laatste tentoonstelling geen enkel werk van een vrouw zat. En in die 25 jaar is er niets veranderd. Gelukkig werd er een werk van een zwarte vrouw getoond waarbij twee categorieën afgevinkt konden worden. Het was een video waarin uitgelegd werd hoe je een joint moest draaien. Daar kunnen die Mokummers nog wat van leren! Je voelt op je klompen aan dat het niet hierbij gaat blijven. Die inclusie gaat zich ook doorzetten in de leiding, die grotendeels wit is. Charl Landvreugd, hoofd onderzoek en curatorial practice, hoeft zich dan geen zorgen te maken, net als de later aangenomen conservator fotografie Vincent van Velzen. Allebei zijn ze zwart. Later in de documentaire vindt er een aparte scène plaats. Vincent Vlasblom, een kunstverzamelaar, heeft een flink aantal Surinaamse doeken. Hij probeert er gelijk een slaatje uit te slaan. Wat kost het? 16.000! Voor de twee doeken? Nee, per stuk. Hij loopt er zelfs overheen en laat er eentje vallen. Net zoals er nu winkels zijn waarin je glutenvrije producten kan kopen, hangt er over 10 jaar een bordje dat dit museum vrij is van schilderijen van witte mannen. Dan is die Rembrandt toch blij dat zijn werken in het Rijksmuseum hangen.

Gezien op NPO Start. Een indrukwekkende documentaire over de strijd van Oekraïense soldaten die proberen het dorpje met de naam Andriivka te heroveren. Het is zo'n anderhalf jaar na de inval van Rusland in Oekraïne. Andriivka ligt op 2000 meter afstand en is alleen te bereiken door een smalle strook bos. Nou ja, bos… de meeste bomen zijn door de beschietingen al onthoofd. Naast die strook liggen weides waar de Russen mijnen hebben gelegd. In het hoofdkwartier kan via drones de situatie bekeken worden. De soldaten zelf hebben een camera in de helm. Wat volgt is een verslag van die strijd vanuit het perspectief van de soldaten. De beelden die mij het meest bijblijven, zijn: de vele graven waarop Oekraïense vlaggen wapperen, het uiteindelijke hijsen van de vlag en het redden van een katje. En toch, hier spreekt een ongedecoreerde soldaat: is het zinloos een doel te veroveren als je het niet kunt behouden. De enige aanvoerlijn is die smalle strook bos en die is te slecht begaanbaar om de plek met munitie en materieel te bevoorraden. Oekraïne pakt het momenteel beter aan door raffinaderijen, olievoorraden en schepen aan te vallen. Als de Russische burger hun auto niet meer kan voltanken, begint het gemor. Dat is een effectievere manier van oorlog voeren dan de gruwelijke wijze van 2023.

Gezien op NPO Start. Korte documentaire over het homohuwelijk, dat inmiddels al 25 jaar oud is. Op 1 april 2001, het is geen grap, trouwden vier stellen in Amsterdam op klokslag 12 uur met elkaar. Het was 1 lesbisch stel en 3 homoparen. Twee stellen vertelden 25 jaren later over dat feit. Of die andere twee paren nog bij elkaar zijn of nog leven, is niet bekend. Boris Dittrich, Job Cohen en Henk Krol vertelden erover. Toen ik Henk Krol zag, moest ik denken aan een voorval ergens in de jaren 80. Ik reisde in de trein en tegenover mij kwam een leuk meisje te zitten. Verlegen als ik was, pakte ik de eerste de beste losse krant die ik zag om mij een beetje achter te verstoppen. Ze besteedde totaal geen aandacht aan mij. Toen ze wegging en ik de krant weglegde, zag ik waarom: het was de Gay Krant…

Gezien op NPO Start. Lepel is een charmante jeugdfilm. De ouders van Lepel zijn avonturiers en zijn met hun luchtballon de wijde wereld ingewaaid. Voor Lepel is het afwachten of de wind zijn ouders weer huiswaarts blaast. Tot zolang moet hij blijven bij zijn oma Koppenol (mooie naam), die hem misbruikt om haar knopen te sorteren. Loes Luca speelt die rol en kan zich lekker uitleven in het gemeen zijn. Lepel is heel goed in rekenen en de eerzuchtige leraar (Kees Hulst) wil Lepel gebruiken om een prijs voor zijn school in de wacht te slepen. Cinematografisch ziet de film er behoorlijk uit. De film is duidelijk niet in Nederland opgenomen, wat een aardig vervreemdend effect geeft, en gezien de vele Trabantjes moet dat in een voormalig Oost-Duits stadje zijn. Carice van Houten en Barry Atsma hebben redelijke rollen in de film en wat dan opvalt, is dat ze er zo jong uitzien. De film is dan ook twee decennia oud.

Gezien op NPO Start. 'JdL' staat voor Judith de Leeuw, maar omdat zij over de hele wereld werkt, is 'JdL' wat makkelijker uit te spreken voor anderstaligen. Ze maakt gigantische muurschilderingen die vaak sociaal bewogen zijn. Ik vroeg me in het begin van de documentaire af hoe ze dat voor elkaar kreeg. Immers, hoe heb je overzicht als je vlak voor een vijftig meter hoge muur staat? Dat wordt wel verklaard. Ze maakt eerst een foto met een of meerdere modellen en op de muur wordt een raster getekend en dat zorgt voor de oriëntatie. Ze maakt gebruik van vele tinten grijze verf (doch geen vijftig tinten grijs😉). Het resultaat is razendknap en het geeft ondanks het grijs kleur aan de wijk. In deze documentaire is ze bezig met een muurschildering die een ode aan haar vader is. Hij is aan kanker overleden. Judith vertelt ook over haar verleden. Ze was als kind opstandig en heeft ook een tijd op straat geleefd. Het is opvallend, maar in korte tijd is dit al de derde documentaire van iemand die op straat heeft moeten leven en die slaagt als kunstenaar. Het lijkt wel een garantie voor succes. Wat ik me wel afvraag, is: hoe gaat het financieel? Werkt ze in commissie? Want die verf en de apparatuur zullen toch ook het nodige kosten.

Gezien op NPO Start. Lita Cabellut is geboren in het kleine Spaanse plaatsje Sariñena. Haar moeder had daar een bloeiend café. Echter, toen al snel de trein er niet meer stopte, verdween al het leven uit dat dorp. Ze ging naar haar oma in Barcelona toen ze 3 maanden oud was. Op 8-jarige leeftijd stierf haar oma en ging ze weer naar haar moeder, die inmiddels ook in Barcelona was gaan wonen. Daar gebeurden dingen die niet in het bijzijn van kinderen hoorden te gebeuren en ze liep van huis weg. Ze vertelde over een buurt in Barcelona waar je vanwege de drugs en de prostitutie als toerist beter niet kon komen. Als die daar kwam, dan werd de toerist letterlijk uitgekleed en mocht hij blij zijn als hij na afloop zijn broek nog aan had, en soms was die broek ook nog afgenomen. Ze praatte er met een zekere nostalgie over. Ook wees ze op een fontein waarin muntjes werden gegooid en als de politie even niet keek, dan werd de fontein door de straatkinderen geleegd (van de muntjes, niet van het water). Ze kwam in een tehuis en werd uiteindelijk geadopteerd. Die adoptiemoeder bezocht met haar het Museo del Prado en toen wist ze wat ze wilde worden: kunstschilder. Ze deed opleiding aan de Rietveld Academie en legde zich toe op portretschilderen. De schilderijen die ze maakt zijn meer dan levensgroot. Op de doeken lijken kleine scheurtjes te zitten die je ook bij de oude meesters ziet en haar modellen zijn hedendaags, maar teruggebracht naar de Gouden Eeuw. Ze stelt tentoon over de hele wereld en in deze documentaire is een tentoonstelling die in India werd gehouden te zien. Niet alleen haar schilderijen zijn machtig mooi; ook hij zij over dingen verteld is boeiend.

Gezien op NPO Start. Ik heb weinig met design en binnenhuisarchitectuur; mijn huis straalt dat ook uit, maar voor wie wel in het onderwerp geïnteresseerd is, zal het een interessante documentaire zijn. Toch was zijn 'omgang' met ruimte wel boeiend. Het is ook wel opmerkelijk dat iemand die in zijn tijd toch een bekendheid was op dat gebied zo snel vergeten werd. Deze documentaire en een tentoonstelling in het Amsterdams Stedelijk Museum doen er wat tegen.

Gezien op NPO Start. Met kleurrijke batikdoeken trokken Emily Kam Kngwarray en andere vrouwen van de Aboriginals de aandacht op hun achtergestelde positie. Uiteindelijk kregen ze het voor elkaar om een gebied terug te krijgen. Emily Kam beperkte zich niet tot batikdoeken. Zij sloeg aan het schilderen en wist tot haar dood in een hoog tempo een flink aantal schilderwerken te fabriceren. Op grote doeken maakte ze met stippen en lijnen indrukwekkende voorstellingen. Haar werken namen veel aftrek, zowel in privécollecties als in musea. Ze gaf weinig om geld en gaf het geld terug aan haar gemeenschap. Een ding viel me wel op: ik heb geen mannelijke aboriginal gezien in de documentaire. Deden die niks?

Gezien op NPO Start. Zeer tegen mijn gewoonte in heb ik eerst naar recensies gezocht voordat ik deze documentaire ging bekijken. En die recensies waren uiterst lovend. Ik deed dat niet zomaar. Ik heb ook een moeizame relatie met mijn vader en was benieuwd of er in de recensies en de documentaire parallellen te vinden waren. Toen mijn moeder ernstig ziek werd, werd ik geacht niet op de begrafenis aanwezig te zijn. Dat was pijnlijk. Dat het serieus was, bleek toen de rouwkaart ruim anderhalve week later pas in de bus viel. Mijn vader is verbaal zeer goed onderlegd en ik helaas niet, dus kon ik niet op die manier met kritiek komen. Bovendien is dat ook ongepast tijdens een rouwperiode, maar hij liet me nog wel weten dat zijn begrafenis op precies dezelfde manier zou moeten plaatsvinden... Sindsdien slaap ik erg slecht. Na zo'n anderhalf jaar heb ik hem schriftelijk heel voorzichtig laten weten dat het niet zo fijn voor mij gelopen was. Ik hoopte hiermee op een opening, maar hij reageerde overstuur en ervaarde alles als een enorme kritiek. Ter verdediging van hem moet ik zeggen dat hij en de overige kinderen enorm veel kwaliteiten hebben, kwaliteiten die ik ontbeer. Dus ik snap zijn teleurstelling in mij wel, maar aan de andere kant kan ik het niet opbrengen om te spelen dat alles goed verlopen is. Ik zit er enorm mee.

Zag ik verband met de documentaire? Nee, helaas niet. Toch zaten er wel mooie dingen in. Aan een voetbalveld praten een stel kinderen over hun vader. Eentje van hen had geen goede band met zijn vader en was daar emotioneel over. Ook was er iemand die zei: "Als kind zagen we ons als bomen, groeiend naar en van elkaar." Iemand anders zei: "Ik heb de ogen van mijn vader, maar de mond van mijn moeder. In mijn gezicht zijn jullie nog bij elkaar." Mooie uitspraken, maar als geheel vond ik de documentaire wat rommelig.

Gezien op NPO Start. Ik ga niet vaak met kinderen om, maar als dat wel het geval is, vraag ik vaak: "Wat wil je worden?" En vaak is het antwoord 'een vlogger'. Binti, de 12-jarige hoofdpersoon van deze film, is dat. En ze is er behoorlijk populair mee. Ze heeft al 1000 volgers. Ik heb me altijd afgevraagd hoe je populariteit kunt meten, en dat is dus met het aantal volgers. (Oei, ik ben dus niet populair met 0 volgers). Binti is met het vloggen heel aanwezig. Zij is de dochter van een Congolees, die illegaal in België verblijft. Een lastig onderwerp voor een jeugdfilm waarmee je makkelijk scoort, maar die helaas ook erg voorspelbaar is. En die tot rare conclusies kunnen leiden: vertrouw nooit een witte buurman, alle politieagenten zijn klootzakken, de hele illigaliteit is op te lossen door ze te laten trouwen met alleenstaanden. Voor alle duidelijkheid dit zijn niet mijn conclusies. Ik las ze op allerlei fora. De zwarte vrouw die de anderen wat moves leerde, ik kon haar naam niet achterhalen, danste leuk.

Gezien op NPO Start. Toen Loenatik destijds als serie op televisie verscheen, keek je dat stiekem. Het was immers een jeugdserie. Maar al gauw bleken meer volwassenen stiekem te kijken, zodat je het toen openlijk kon doen. Ook een soort van uit de kast komen. Vele jaren later moesten de patiënten van kliniek Zonnedael noodgedwongen terugkeren in de maatschappij. De majoor werkte in de plantsoenendienst. Zijn medailles waren met viltstift op zijn oranje hesje getekend. Fats deed succesvol zittend stand-upcomedy. De lange mevrouw De Haas werkte in een Chinees naaiatelier dat een nogal laag plafond had; Chinezen zijn vaak klein. Dokter Doolittle probeerde troost te bieden aan kipfilets in een vleesfabriek en Bep Bruls probeerde bejaarden met een speeddate aan elkaar te koppelen. Directeur Bomhoff deed tijdens diensttijd aan autoracen, gelukkig op een computer. Hij was inmiddels opgeklommen tot loco-burgemeester. Alleen zuster Ten Hoeve kon haar draai niet vinden. Ze kampte met werkloosheid en het empty nest-syndroom. En dan wordt ze ook nog eens ontvoerd. De club komt daardoor weer bij elkaar en er volgen weer leuke interacties tussen de patiënten. Ook in deze film blijft de majoor mijn favoriete personage. Het gedeelte met de kinderen in het grote huis bekoorde mij wat minder.

Het komt inderdaad niet overeen. Het klinkt moderner dan Pachelbel

Gezien op NPO Start. een titel als 'Tammie zoekt een vriendje' denk je al gauw aan een kinderfilm, maar dat is het niet. Het is een documentaire van Lize Korpershoek over een 30-jarige transvrouw, genaamd Tammie, die snakt naar een relatie. Is er iets mis met Tammie? Nee, ze komt op mij in ieder geval over als een leuke vrouw. Eerst wordt statistisch onderzoek gedaan. Zo'n 71% van de Nederlanders heeft geen moeite met een trans, maar 25% zou de relatie verbreken als die ander een trans is. En 54% geeft aan geen relatie te willen met een transpersoon. Nu kan ik me dat wel voorstellen. Als ik een relatie met een transvrouw zou beginnen en het broekje gaat uit en Voldemort blijkt er nog te zitten, dan zou ik eerlijk gezegd wel schrikken. Het is ook niet zoiets wat je gelijk ter sprake brengt. Vervolgens gaat ze op bezoek bij twee transvrouwen: Joppe, die wel een relatie heeft, en bij Sophie, die zowel een relatie als een kind heeft. Allebei leuke dames. De documentaire wordt af en toe onderbroken door een veranderende plattegrond van haar kamer, mooi vormgegeven intermezzo's. Of Tammie inderdaad aan een vast vriendje komt, laat de documentaire in het midden. Ze heeft in elk geval meer zelfvertrouwen en ik denk dat het wel goedkomt met Tammie.

Gezien op NPO Start. Djuwa Mroivili is een in Nederland geboren zwarte jonge vrouw die klassieke muziek speelt op de vleugel. Als zij in het Concertgebouw omhoog kijkt, ziet ze allemaal componisten die wit zijn. Dat geeft een raar gevoel bij haar. Ze heeft onderzoek gedaan en ontdekte dat vroeger op de plek van het Concertgebouw een wereldtentoonstelling is gehouden waar ook zwarte mensen uit Suriname werden tentoongesteld. En vindt dat opmerkelijk. Ik denk dat je niet helemaal die vergelijking kan trekken, want die mensen uit Suriname zullen dat vast niet vrijwillig hebben gedaan en optreden in het Concertgebouw is bepaald geen straf. Ze heeft ook een ander soort optreden, namelijk als dominatrix. Dat is niet het bespelen van een muziekinstrument, maar dan ga je gekleed in het leer iemand met een zweep bewerken om pijn te doen. Ieder zijn ding. In het laatste gedeelte van de korte documentaire speelde Djuwa een heel mooi stuk muziek op de vleugel dat onbekend voor mij was. Ik hoopte bij de aftiteling te weten hoe het werk heette en wie de componist daarvan was. Maar die informatie was mij helaas niet gegund.

Gezien op NPO Start. Vaak staat of valt een jeugdfilm met de sympathie die je hebt voor de hoofdrolspeler. En die sympathie heb je snel voor een mager straatjochie met een gouden hart. Dat ontdekte ik niet bij deze hoofdrolspeler. Hij is geen 'suikerbrood' zoals ik, maar ook geen kruimeltje, meer een hele flinke kruimel. De film heeft me ook totaal niet geraakt. Het ligt niet aan de cinematografie, die was goed, ook niet aan de aankleding, maar het verhaal is niet best en het acteerniveau nog minder. Het minst slecht waren in deze film de slechteriken. De eerste film was te genieten voor volwassenen en jeugdigen. Deze misschien alleen voor de jongere kijkers, jammer.

Gezien op NPO Start. Portret van een Engelse actrice die niet bang is om haar mening te uiten en in films vele gezichten toont. Geen opzienbarende documentaire, maar er worden genoeg fragmenten getoond van films om nog te gaan zien. Er was ook een opvallend fragment uit de film Ammonite te zien. Die film heb ik in de bioscoop gezien, maar ik kon het me totaal niet meer herinneren.

Gezien op Cinetree. De documentaire begint met een nachtelijk beeld van een aantal kleurrijke kleine Eiffeltorens die op een doek op straat liggen. Vervolgens zijn er drie 'verhaallijnen'. De eerste toont het proces van het inpakken, vervoeren en aankomst van 26 kunstwerken die door Frankrijk zijn geroofd tijdens het koloniale bewind over Dahomey, dat nu Benin heet. De aankomst telt heel wat bekijks en als ze in het paleis tentoongesteld worden, zien we eerst het bezoek van talrijke hoogwaardigheidsbekleders en daarna van het 'gewone' volk. De tweede verhaallijn is het commentaar van kunstwerk nr. 26. Dat gebeurt met een spookachtige stem, waarschijnlijk in een oorspronkelijke taal en vaak wanneer het beeld totaal zwart is. Tenslotte volgt er een discussie van uiterst mondige Beninese studenten over de teruggave van die kunstwerken. Ik ben niet heel enthousiast over deze documentaire. Begrijp me niet verkeerd: geroofde kunst hoort teruggegeven te worden. Het is niet duidelijk waarom die teruggave heeft plaatsgevonden. Van wie is het initiatief uitgegaan? Zijn het de 26 belangrijkste objecten? Het commentaar van kunstwerk nr. 26 is pure fantasie. Dat hoort niet in een documentaire. De discussie van de studenten geeft een verscheidenheid aan meningen. De een is blij met zo'n begin, de ander vond het een belediging en weer een ander vraagt zich af waarom niet alle 7000 objecten al zijn teruggegeven. Dan vond iemand dat de werken in een museum thuishoren, waarop iemand anders zei: juist niet, want een museum is iets Westers. En waarom kan ik me niet in mijn eigen taal uitdrukken, waarom in het Frans? Het leek de Nederlandse politiek wel.

Gezien op NPO Start. Meestal sta ik niet zo te springen om een documentaire over een politicus te bekijken, maar deze ging wel over een bijzondere politicus. Eigenlijk moet ik zeggen een politica, want Jacinda Ardern is een vrouw die tegen de verwachting in in 2017 eerste minister werd van Nieuw-Zeeland. Ze bleek bovendien zwanger te zijn. In Nieuw-Zeeland is de regeringsperiode drie jaar en in die eerste periode kreeg ze te maken met de slachting in een moskee in Christchurch. Ze kreeg het voor elkaar strenge wapenwetten in te voeren en wapens terug te kopen van wapenbezitters. Ook wist ze abortus te legaliseren. Ze was zo geliefd dat ze in 2020 makkelijk een tweede termijn inging. Maar al spoedig kwam Covid-19. In vergelijking met andere landen deed ze de bestrijding ervan goed, maar de vaccinatieplicht viel bij een kleine, zeer militante groep in het verkeerde keelgat. Gewelddadige onlusten bij het parlementsgebouw waren het gevolg. Dit had bij haar een zichtbare stress tot gevolg. Dat was duidelijk te zien op de video's die haar partner maakte en die gedurende de documentaire te zien waren. Ze besloot daarop haar politieke carrière niet voort te zetten. Een bijzondere documentaire over een bijzondere politica.

Gezien op NPO Start. Zeevonk is een mysterieuze blauwe flits die veroorzaakt wordt door beweging van het water. De vader van Lena wil dit de jonge Lena laten zien, maar zij is te moe. Haar vader zegt dan dat de zeevonk later komt. Vervolgens zien we Lena als tiener uiterst kundig met een klein zeilbootje varen, waarbij de cameravoering vrij onrustig is. Duidelijk is dat Lena en haar vader dol op elkaar zijn. Groot is dan ook de klap wanneer haar vader, die visser is, samen met zijn bemanning omkomt op zee. Wat volgt is een film die grotendeels over de rouwverwerking van Lena gaat. De film is vrij voorspelbaar en wordt gespeeld in het Oostendse dialect dat ondertiteld werd. Hoewel het een redelijk zwaar onderwerp is, kon de film mij niet zo boeien. Saar Rogiers, die Lena speelde, had een flinke fysieke component in haar rol. Ze moest intensief trainen voor het zeilen, skaten en duiken.

Het zou wat zijn als iedereen zo'n knop zou hebben: dan gaat de film wel heel erg lang duren...

Gezien op Cinetree. Angela, een rol van de Deense Anna Karina, is een stripteasedanseres in Parijs. Ze leeft samen met Émile, die een soort kiosk heeft. Out of the blue wil ze plotseling een kind. Een nogal raar idee als je de inkomsten uit dat beroep nodig hebt… Echter, Émile heeft daar geen zin in. Haar zin doorzettend besluit ze dan zwanger te worden van de eerste de beste man die ze tegenkomt. Émile zorgt dat die eerste man zijn vriend Alfred is, een rol van Jean-Paul Belmondo. Alfred is nou niet bepaald een vriend die je je zou wensen. Al eerder probeerde hij Angela te versieren en hij gaat door het leven als een soort oplichter. De film is de eerste kleurenfilm van Jean-Luc Godard en hij wilde met de film een hulde geven aan Amerikaanse musicals. Ik weet te weinig daarvan, dus dat was niet zo aan mij besteed. Ik vond de muziek vrij storend, soms zelfs te hard. De film heeft een 4K-restauratie ondergaan, maar dat zie ik er niet aan af. Anna Karina, destijds de vrouw van Godard, wordt gezien als een mooie vrouw, maar ik heb het gebruik van groene of blauwe oogschaduw nooit mooi gevonden. In de film komt ze kinderachtig over, maar dat was misschien ook wel de bedoeling. Toch zaten er grappige situaties in de film: beneden naast haar huis stond altijd een paartje verstrengeld in elkaar. Uit de deur van haar buurvrouw kwam altijd een andere man naar buiten. Toen Émile en Angela in hun gekibbel besloten niet meer met elkaar te praten, voerden ze de discussie voort met boektitels. Ook de scène waarin Alfred werd aangesproken op een niet-betaalde hotelrekening was leuk. En tenslotte was de titel van de film ook een grap die in een vertaling verloren gaat: Émile: “Tu es infâme!” Angela: “Non, je suis une femme.”

Een vreemde, psychedelische, surrealistische animatiefilm waarin een fallische asperge een voorname rol in speelt. Er wordt gebruikgemaakt van gewone animatie, maar soms ook samen met stop-motiontechnieken. Regisseur Suzan Pitt heeft er vier jaar aan gewerkt. De film is niet uit te leggen, maar wel intrigerend.

Gezien op NPO Start. Portret van de Chinese/Australische schilder Jiawei Shen en zijn vrouw Lan Wang. Shen vertrok in 1989 naar Australië, nog voordat de onlusten op het Hemelse Plein plaatsvonden. Zijn vrouw, hoogzwanger, lag in het ziekenhuis toen de slachtoffers van die tragedie werden binnengebracht. De eerste tijd in Australië verdiende hij zijn geld met het schilderen van portretten. De documentaire draait om zijn levenswerk waarmee hij in 2012 begon en pas 10 jaar later klaar was. Het is ook letterlijk een 'magnus opus': een vierluik van 130 vierkante meter en 7 meter hoog. Met het werk wordt de geschiedenis van het communisme beschreven en die is niet zo fraai. De vier delen zijn: Utopie, Internationale, Saturnus en Goelag. Het paneel Saturnus heet zo, omdat een revolutie haar kinderen opeet. Het paneel met Utopie bestaat uit de Toren van Babel van Breughel de Oude met daarboven de toren van Vladimir Tatlin. De onderste toren is 'bekleed' met tientallen beroemde schilderwerken. Shen kwam redelijk goed door het communisme. Zijn kwaliteit als schilder werd ontdekt. Zijn vrouw trof het minder. Haar ouders werden als reactionair gekenmerkt en daardoor werd zij als 'hondengebroed' gezien. In China keek men niet op een man meer of minder. Om Mao Zedongs 'Grote Sprong Voorwaarts' te financieren, werd massaal graan geëxporteerd, waardoor in China zelf een hongersnood ontstond. Gevolg: officieel 30 miljoen doden! Toen Mao's positie in het gedrang kwam, vond hij de 'Culturele Revolutie' uit. En daarmee zette hij de jongeren tegen de ouderen op. In 1974 schilderde hij het in China beroemde schilderij "Op wacht voor ons grote moederland". Toen Mao in 1976 stierf, viel het werk in ongenade. Na de Culturele Revolutie kreeg Wang ook de kans om te studeren. Ze leerden elkaar kennen. Hij over haar: ze heeft een sterke persoonlijkheid. Waaruit dat blijkt? Ze zal nooit toegeven dat ze fout zit. (Een voor mij bekende situatie). Een opmerkelijke scène aan het einde van de documentaire: toen het werk klaar was en bezichtigd werd, waren er twee Chinese studentes die zich afvroegen wat communisme was… Interessante documentaire die ik zelfs twee keer bekeken heb.

Gezien op Cinetree. Het bijzondere van regisseur Mike Leigh is dat hij zijn acteurs altijd als gewone mensen weet neer te zetten en elke acteur speelt ook heel naturel. In deze film draait het om een jonge vrouw en haar biologische moeder. De situatie is al apart, omdat moeder (Cynthia) wit en dochter (Hortende) zwart is. Bovendien zitten ze niet in dezelfde klasse. De moeder heeft zelfs helemaal verdrongen dat ze op 16-jarige leeftijd een kind heeft gekregen. Allebei spelen ze hun rol heel goed. Wie er ook goed speelt, is de broer van de moeder, Maurice, een rol van Timothy Spall. Hij is fotograaf (een beroep dat nu door de mobieltjes weinig meer voorkomt) en komt over als een enorme goedzak. Toch is er een scène waarin hij laat zien dat hij niet over zich heen laat lopen als de vorige eigenaar van de fotozaak opduikt. De keren dat je hem bezig ziet als fotograaf zijn ook bijzonder. Een film die je iedereen kan aanraden.

Gezien op NPO Start. Een leuke en ook weer niet zo leuke korte documentaire over een groep vrienden die gezamenlijk oud en nieuw gaan vieren in een huisje in Friesland. Na afloop ontstaat er ruzie over de gemaakte kosten. Volgende keer gaan ze weer en ik weet nu al dat het niet gezellig wordt.

Een lastige en gevoelige situatie. Ik ben financieel geen hoogvlieger en heb altijd in de laagste loonschalen 'gebivakkeerd'. Bovendien werkte ik parttime. Toen een leidinggevende een andere baan vond, leek het hem leuk om met zijn allen uit eten te gaan. Een situatie waar je eigenlijk niet kan weigeren, want dan lig je uit de groep. Ik koos het goedkoopste gerecht en het minst kostende frisdrankje en was de enige die dat deed. Ik stond verbaasd hoe makkelijk sommige collega's dure drankjes naar binnen gooiden. Aan het eind werd besloten om de kosten plus fooi door het aantal personen te delen. Ik durfde niet mijn vinger op te steken dat ik dat plan wat minder vond. Om niet weer in die situatie te komen, bedacht ik elke keer een smoes om niet mee te hoeven doen en kwam ik ook buiten de groep te liggen. Uiteindelijk kwam er een afdelingsuitje dat niets kostte, maar dat ging totaal buiten mij om.