De wereld op zijn kop zetten

Recensie Suspiria


Tim Bouwhuis
om 14:31

Fifty Shades-baken Dakota Johnson en kameleon Tilda Swinton zijn danstalent en dansdocent in Suspiria, de film waarvan je dacht dat de regisseur van Call Me by Your Name hem in ieder geval nooit zou maken. Het rommelige resultaat is een samenraapsel van botsende stijlimpressies en grote ideeën, onnodig belast met de erfenis van het veelgeprezen origineel.

Suspiria

Luca Guadagnino munt z’n eerste grote verwijzing naar die film al bij de openingstitels: zijn Suspiria speelt zich af in 1977, het jaar waarin ook Argento’s sfeerstuk het levenslicht zag. Op hetzelfde moment onderstreept de gekozen setting een welbewuste stijlbreuk. Het ijzig grauwe Berlijn – koude tijden, koude architectuur – doet op geen enkele manier denken aan de bossen rond het Freiburgse instituut, om nog maar te zwijgen over de blauw-rode tinten die de actie daar in een surreële gloed hulden.

De (on)grijpbaarheid van tijd

Een ander belangrijk onderscheid is dat Argento zijn film doelbewust onttrok aan de wetten van de geschiedenis. Giallo-monument Suspiria vermengde klassieke oudheid en Baro(c)k. Architectuur, thematiek en kleurenpallet vormden de signatuur van een regisseur die maling had aan conventies. Guadagnino gaat wat dat betreft in eerste instantie een stuk eenzijdiger te werk. Talloze tijdsgebonden referenties (onder andere naar de Bader-Meinhof-Groep) lijken bedoeld om zijn Suspiria steviger in de Berlijnse seventies te verankeren. Zo’n aanpak had kunnen werken, ware het niet dat Guadagnino het roer in de loop van de tweeënhalf uur film volledig omgooit. Dieprode tinten nemen de regie over, de realiteit is ineens angstvallig ver weg. In de krochten van de Berlijnse school zijn rituelen instrumenten om de gevestigde orde uit te dagen.

Het mysterie in woorden

Terugkijkend is het dan ook volstrekt onduidelijk waarom Guadagnino initieel zo veel tijd besteedt aan zijn introductie van tijd en plaats. De hysterische climax doet de langgerekte eerste akte niet alleen vergeten, ze maakt haar ook volstrekt irrelevant. Waarom biedt de film ons daar zo veel rechtlijnige dialogen, zo veel ruimte voor oriëntatie? Scenarist David Kajganich (A Bigger Splash) geeft de macabere plannen van Swinton en consorten gratis weg, waarbij Johnsons rol in het geheel wordt gereduceerd tot een eenvoudige invuloefening. Het enige vuurwerk komt in deze fase van de dynamische cameravoering en de karakteristieke parallelle montage, die dient om de suggestie van bovennatuurlijke interventie tastbaar te maken. De opzichtige inzet van de techniek doet sterk denken aan de occult geladen films van Nicolas Roeg (Don’t Look Now) en Roman Polanski (The Tenant).

De koningin en de onderkoning

Even lijkt Guadagnino met zijn ontsporende toegift veel goed te maken. De choreografie van de belangrijkste dansscène is angstaanjagend strak, de muziek van Radiohead-frontman Thom Yorke neemt een steeds centralere plaats. Vervolgens blijkt echter hoe sterk deze Suspiria gegrond is in zijn aanval op patriarchale religie en zijn subversieve feministische ondertoon. De kritiek is daarbij niet dat die elementen bouwstenen zijn van de film, maar dat de personages hierdoor hardhandig ingeruild worden voor emblematische ideeën, die vervolgens een heel stuk oppervlakkiger blijven dan in de allegorische gekte van Aronofsky’s mother! (2017). ‘’We hebben schuld en schaamte nodig’’, zegt Johnson als volleerd Christusfiguur tegen de enigmatische representant van een tot curiositeit verworden mannelijkheid, ‘’maar niet die van jou’’. Vervolgens keren we weer terug in het ontnuchterende heden; de filmische koortsdroom is over, maar het idee blijft. De omkering is compleet.

2.5 / 5
Suspiria is nu te zien in 9 bioscopen.
Kies je stad:

Reacties


Nieuwste recensies


Dit zijn de nieuwste filmrecensies geschreven door onze recensenten.

RomaRoma (2018)
12 december 2018
ShopliftersShoplifters (2018)
12 december 2018
Becoming AstridBecoming Astrid (2018)
28 november 2018

Meer nieuwe recensies

Meer recensies van Tim Bouwhuis


Hieronder vind je meer recensies die geschreven zijn door Tim Bouwhuis.

ShopliftersShoplifters (2018)
12 december 2018
GirlGirl (2018)
31 oktober 2018
WijWij (2018)
11 juli 2018

Bekijk alle recensies van Tim Bouwhuis

Suspiria (2018)

Suspiria

IMDb-score7.3 / 10
GenreHorror Mystery
Speelduur152 minuten
Kijkwijzer Kijkwijzer 16 Kijkwijzer g Kijkwijzer a Kijkwijzer gt

LandItalië / Verenigde Staten
RegisseurLuca Guadagnino
Acteurs Dakota Johnson
Tilda Swinton
Mia Goth
Bioscoop 15 november 2018
Trailer (groot formaat)
Meer filminformatie

Recensie-archief

Nieuwste recensies

Kerstfilms en -series

Kerstfilms

Het is bijna Kerstmis, dus er zijn weer veel kerstfilms en goede series te zien. Bekijk hier wat er te zien is:

Nieuw: series op FilmVandaag

Nieuw: series op FilmVandaag Vanaf nu kun je hier ook alles over je favoriete series vinden! Lees meer of bekijk de top 100 series.

Films op tv de komende dagen