Meesterlijk manifest

Recensie Manifesto


Tim Bouwhuis
om 08:38

Een manifest is een publieke verklaring van een beleid of een serie doelen, overgedragen door een groep of individu. Met deze definitie opent Julian Rosefeldt zijn ambitieuze filmproject Manifesto. Een dynamische compositie van intellectuele monologen verbeeldt het geluid van een grote groep denkers. De absolute finishing touch komt van één van ‘s werelds beste actrices: als een ware kameleon wisselt Cate Blanchett in anderhalf uur dertien keer van rol.

Manifesto

Kijken naar Manifesto vereist een cruciale denkstap. Van een gestructureerd narratief met conventionele personages is immers geen sprake. Rosefeldt trakteert in plaats daarvan op een duizelingwekkende reeks ideeën, verpakt in eigenzinnig geënsceneerde sequenties. Toch, zo vertelde de Duitse kunstenaar in gesprek met De Filmkrant, was het altijd al de bedoeling een film van Manifesto te maken. De installatie, die eerder dit jaar te zien was op het Holland Festival, miste onvermijdelijkerwijs de dynamiek van het bewegende beeld.

Snelheid en cinema

Films ontnemen toeschouwers doorgaans immers de tijd om eindeloos bij één moment stil te staan. In dit product van strakke montage en het veelzeggende production design (let op de aankleding van ruimtes, de vorm en omgeving van de dienstdoende locaties) mag de kijker zelf distilleren wat hij/zij belangrijk acht, maar vlugge impressies zijn daarbij altijd leidend. Ideeën zijn in Manifesto als de wind. Na ieder betoog verandert de setting ingrijpend. Een fabriek uit het koude tijdperk maakt plaats voor een schoolklas, een begrafenisstoet voor een ruimte die het abstracte lijkt te verbeelden (zie de still, red.).

Dogma als objectieve standaard

De keuze voor Blanchett is meesterlijk en verwarrend tegelijk. Het ene manifest klinkt nog masculiener dan het andere, maar toch slaagt de Australische erin haar dialogen voor te dragen alsof ze ze stuk voor stuk zelf heeft gedicteerd. Ronduit briljant is de slotscène in de schoolklas, waarin Lars von Triers befaamde Dogma-manifest de reguliere plaats van rekentafels en woordenrijtjes inneemt. Het heeft iets beklemmends te zien hoe abstracte ideeën in de kunst deel worden van een collectief. Niets is zinlozer dan een vuurtje dat dooft voordat de vonk heeft kunnen overslaan – zou dat Rosenfeldts reden zijn geweest om de film met deze scène te besluiten?  

Zoektocht naar eenheid

Manifesto brengt zoveel ideeën samen dat de vraag rest of de fragmenten nog wel iets gemeenschappelijk hebben. Is er een norm die het basische revolutionaire karakter van alle individuele manifesten overstijgt? Bij ondergetekende rest de indruk dat Manifesto een uitgesproken divers discours is – en dat zonder meer ook wil zijn. Kapitalisme, (het einde van) vooruitgangsgeloof, fake news, (on)geluk, ongeremd subjectivisme, authenticiteit. Al die maatschappelijke items passeren de revue, maar er is geen nadrukkelijk omlijnde voorgrond, geen focus. Paradoxaal genoeg liggen de kracht en de zwakte van Manifesto allebei in die laatste zin besloten.

4 / 5

Reacties


Nieuwste recensies


Dit zijn de nieuwste filmrecensies geschreven door onze recensenten.

Meer nieuwe recensies

Meer recensies van Tim Bouwhuis


Hieronder vind je meer recensies die geschreven zijn door Tim Bouwhuis.

Bekijk alle recensies van Tim Bouwhuis

Manifesto (2015)

Manifesto

IMDb-score6.7 / 10
GenreDrama
Speelduur95 minuten

LandAustralië / Duitsland
RegisseurJulian Rosefeldt
Acteurs Cate Blanchett
Bioscoop 5 oktober 2017
Trailer (groot formaat)
Meer filminformatie

Recensie-archief

Nieuwste recensies

Films op tv de komende dagen