Recensie Shoplifters

Het zijn de tradities die je gijzelen


drama / misdaad
120 minuten (2u0m)
Kijkwijzer 12 Kijkwijzer s Kijkwijzer gt

Tim Bouwhuis
om 09:43

Met Shoplifters maakt Hirokazu Koreeda een familiedrama in de meest eerlijke zin van het woord. Ideeën van thuis en warme bloedbanden worden niet verondersteld, maar bevraagd. Is het niet beter om de mensen die het dichtste bij ons staan zelf uit te kiezen? En kun je de liefde tussen ouder en kind eigenlijk wel dwingen wanneer ze er helemaal niet is?

Shoplifters

Na een routineuze winkeldiefstal ontfermen Osamu (Lily Franky) en zijn jongen (Kairi Jyo) zich op straat over de piepjonge Yuri (Miyu Sasaki), die en passant ook maar direct deelgenoot wordt van hun met zink bedekte onderkomen. Ergens in Tokio lijkt het verblijf van de Shibata’s de vlucht voor de maatschappij te representeren. De kaders binnen kaders, de kruipruimtes waar Shota zich graag verschuilt; zelfs in deze microkosmos kun je jezelf verbergen. Het liefst zou deze familie zich volledig aan de banden van het kapitalisme onttrekken, maar dat gaat niet zonder voedsel en voorzieningen. En dus wordt er gestolen. De televisie in de woonruimte is het portaal naar een wereld die niet langer op afstand kan blijven.  

Via een nieuwsuitzending krijgen we subtiel mee dat Yuri’s ouders de verdwijning van hun dochter lange tijd verzwegen. De schrijnende realiteit van Shoplifters zit ingesloten tussen dat kille gegeven en het onhoudbare alternatief. ‘’Wat kan ik mijn kinderen anders leren dan stelen?’’, zegt Osamu teneergeslagen. Hoe bizar die uitspraak op zichzelf ook mag klinken, ze sluit naadloos aan bij het soort rol dat Koreeda’s eindeloze sympathie heeft: de vader die niet geworden is wie hij wilde zijn. Niets is menselijker dan de onmacht die het menszijn in het werk van de cineast zo regelmatig definieert.  

Het onbevraagde bevragen

Waar andere regisseurs zich met zo’n scenario al snel op een hellend vlak zouden begeven, beroept Koreeda zich moeiteloos op zijn inmiddels zo karakteristieke gevoel voor humaniteit. Oordeel en moraal zijn ver weg – en dat terwijl de houding van de ‘ouders’ in andere werelden misschien schreeuwt om stellingname. De film is zijn maker ten voete uit. In de persmap legt Koreeda uit hoe hij zich oncomfortabel voelde bij de felheid waarmee mensen in zijn thuisland gevallen van (familie-)winkeldiefstal en pensioenfraude veroordeelden. ‘’Familiebanden zijn belangrijk’’, hoorde hij keer op keer. Maar hoe vanzelfsprekend kan en mag zo’n uitspraak zijn? Hoewel de film beheerst en ingetogen blijft, kwam Shoplifters wel degelijk voort uit een stukje boosheid. De concrete bron waaruit het verhaal ontspringt voorziet in het soort maatschappelijke urgentie dat Koreeda voor het laatst echt tastbaar maakte in Nobody Knows (2004). Wat gijzelt eigenlijk wie? Waar staan de tradities, de vastgeroeste normen en waarden? En waar staat de mens, gevangen in de tragiek van een geformatteerd bestaan?

Het minimalisme van de maker

Shoplifters komt strak in aanmerking voor Koreeda’s eigen ‘greatest hit’-stempel. Dat betekent nog niet eens per se dat de film de kroon op z’n oeuvre is. Eerdere karakterstudies van de Japanner waren minstens even ge(s)laagd, ook al doet die Gouden Palm-winst misschien anders vermoeden. ‘Greatest hit’ verwijst hier vooral naar de spitsvondige manier waarop Koreeda thema’s en situaties uit eerdere arthouse-hits in (of tot?) Shoplifters samenbrengt. Deel en geheel versmelten: de film is tegelijk ‘s mans oeuvre en een compilatie daarvan.

Bovenal toont Koreeda zich andermaal een meesterschepper van betekenis. Eén woord, een snelle blik achterom. Meer hebben de grootsten niet nodig.

4 / 5
Shoplifters is nu te zien in 34 bioscopen.
Kies je stad:

Trailer Shoplifters


Reacties


Nieuwste recensies


Dit zijn de nieuwste filmrecensies geschreven door onze recensenten.

Meer nieuwe recensies

Meer recensies van Tim Bouwhuis


Hieronder vind je meer recensies die geschreven zijn door Tim Bouwhuis.

Bekijk alle recensies van Tim Bouwhuis

Shoplifters (2018)

Shoplifters

IMDb-score8.1 / 10
GenreDrama Misdaad
Speelduur120 minuten
Kijkwijzer Kijkwijzer 12 Kijkwijzer s Kijkwijzer gt

LandJapan
RegisseurHirokazu Koreeda
Acteurs Lily Franky
Sakura Ando
Miyu Sasaki
Bioscoop 13 december 2018
Trailer (groot formaat)
Meer filminformatie

Recensie-archief

Nieuwste recensies

Films op tv de komende dagen