Recensie 'Berlin Alexanderplatz'

Aangrijpend en relevant

Recensie 'Berlin Alexanderplatz'
5 augustus 2020 om 12:07

Als Francis (Welket Bungué), een vluchteling afkomstig uit het Afrikaanse Guinee-Bissau, aanspoelt op het Europese vasteland, vindt hij zijn weg naar Berlijn. Francis is vastberaden een nieuw leven te beginnen als 'goed mens'. Door zijn kennismaking met drugsdealer Reinhold (Albrecht Schuch) wordt hem dat zo goed als onmogelijk gemaakt.

De kijker maakt kennis met Francis als hij in zee vecht voor zijn leven samen met zijn geliefde. Hij haalt de kust, zij niet. Wat er precies is voorgevallen in die woeste zee blijft lang onduidelijk. Door deze sterke openingsscène wordt de kijker vrijwel direct met de neus op de feiten gedrukt: deze man heeft een zwaar leven achter de rug en in het vooruitzicht.

Structuur

Dat wordt tevens duidelijk gemaakt door een voice-over. Volgens deze vrouwenstem zal Francis zijn weg vinden naar Berlijn, waar hij drie keer zal vallen en weer op zal staan, in een poging een 'goed' mens te zijn, waarna de Duitse stad hem uiteindelijk de genadeklap toebedeelt.

Het ruim drie uur durende epos is opgedeeld in vijf hoofdstukken en een epiloog. Deze indeling zorgt voor structuur in een bij vlagen ietwat chaotisch aanvoelende film. Hoewel de film cinematografisch gezien goed in elkaar zit, lijken de beelden geschoten in het Berlijnse nachtleven soms net iets te gepolijst.

Berlin Alexanderplatz is gebaseerd op het gelijknamige literaire meesterwerk van Alfred Döblin uit 1929. Het was de Duitse regisseur Burhan Qurbani die het opnieuw aandurfde het verhaal te bewerken tot film. Oorspronkelijk gaat het verhaal over een Duitse crimineel die na een aantal jaar gevangenisstraf weer vrijkomt in een voor hem nieuw Berlijn. Gedurende de vier jaar dat hij vastzat is de stad veranderd. Qurbani geeft hier zijn eigen wending aan en maakt de protagonist geen witte ex-gevangene, maar een zwarte asielzoeker uit West-Afrika.

Actueel

Dat maakt de film in navolging van de moord op de zwarte Amerikaan George Floyd, de Black Lives Matter-protesten en de sluimerende migratieproblematiek in één klap actueel. In een interview zei Qurbani: "Dit verhaal moet ook verteld worden, en dat doen we hier op onze manier."

Racisme is dan ook een belangrijk thema in de film. Zo wordt Francis gedwongen een apenpak aan te trekken naar een verjaardagsfeest en wordt hij een aantal keer uitgemaakt voor aap. Bovendien merkt hij dat het als illegale vluchteling lastig is een nieuw leven op te bouwen. Onder invloed van Reinhold, een seksueel gefrustreerde drugsdealer, verandert hij in een genadeloze crimineel.

Naast Reinhold, komt Francis een aantal vrouwen tegen die hem proberen te helpen. De invloed van Reinhold is echter groot. Pas als hij tegen het einde van de film de jonge sekswerker Mieze (Jella Haase) ontmoet vangt hij een glimp op van hoe het leven ook zou kunnen zijn. Gedurende de film ben je als kijker getuige van de conflicterende krachten die aan hem trekken. Het is knap hoe Bungué Francis op zo'n manier weet neer te zetten dat je in hem blijft geloven.

Hoewel Reinhold een zeer uitgesproken personage is in de film, weten ook Francis en Mieze indruk te maken met hun sterke acteerspel. De beelden zijn indrukwekkend, meeslepend en aangrijpend tot het eind. En met het oog op de vluchtelingencrisis tevens zeer relevant.

4 / 5
Berlin Alexanderplatz is nu te zien in 2 bioscopen.

Meer over:

Bioscoop Films RecensiesBerlin Alexanderplatz (2020)

Lees ook: Nieuwe 'Cyrano'-adaptatie in de maak met Peter Dinklage en Haley Bennett

Trailer 'Berlin Alexanderplatz'

Reacties


Meer recensies


Bekijk alle recensies