Recensie 'Quo Vadis, Aïda?'

Zo snel na "nooit meer"

Recensie 'Quo Vadis, Aïda?'
16 april 2021 om 13:44

Quo Vadis, Aïda? (2020) is een ontroerend verhaal dat de pijn, wanhoop, afschuw en het lijden illustreert van de genocide die plaatsvond in Srebrenica in 1995. Meer dan 8000 moslims werden gedood door het Bosnisch-Servische leger onder leiding van generaal Ratko Mladić. Deze film vertelt het verhaal van Aida (Jasna Đuričić), een voor de Verenigde Naties werkende tolk, slechts een van de duizenden wiens leven werd verwoest.

Als in juli 1995 de troepen van Mladić het stadje Srebrenica binnenvallen, zoeken duizenden burgers onderdak in een fabriek die gebruikt wordt als beschermd VN-kamp, zo ook de man en twee zonen van Aida. Door haar werk beschikt Aida over belangrijke informatie en weet ze dat de VN, in dit geval het Nederlandse Bataljon Dutchbat, hen zal beschermen. Generaal Thom Karremans vraagt de VN tevergeefs om de beloofde luchtsteun om de inval van Mladic' leger te weren. Ondertussen groeit de chaos en paniek binnen het kamp en Aida wordt steeds minder zeker over de veiligheid van haar gezin. De jongens en mannen uit het kamp worden gedwongen geëvacueerd en Aida smeekt Dutchbat om hulp. Als ze niet gehoord wordt en de VN bereid is alleen haar en niet haar gezin te beschermen, weet ze eigenlijk al dat het definitieve afscheid nadert.

Wie enigszins bekend is met de genocide van 1995, ook wel de op een na grootste Europese genocide ooit genoemd, zal het verhaal van Aida bekend voorkomen. De VN had daadwerkelijk een tolk in dienst, Hasan Nuhanović, wiens verhaal sterk overeenkomt met dat van Aida en haar gezin. Aanvankelijk zou regisseur Jasmila Žbanić in samenwerking met Nuhanović de film baseren op zijn boek De Tolk van Srebrenica, maar hun meningen over de boodschap van de film lagen te ver uit elkaar en stond verdere samenwerking in de weg.

Sprekende stiltes

Doordat het verhaal vanuit het perspectief van de VN tolk wordt verteld, krijgt de kijker zowel inzicht in wat er gebeurt 'achter de schermen' bij Dutchbat als in het leven van de burgers; Aida en haar familie. De Aida die Đuričić laat zien is vastberaden, wanhopig, krachtig, maar ook kwetsbaar. Al deze disposities brengt zij herhaaldelijk met weinig woorden op de kijker over. Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van videoportretten, (extreme) close-ups die de kijker in staat stellen zich in te leven in de emoties en gemoedstoestanden van zowel de hoofdrolspelers als de talrijke figuranten, die dus een belangrijke rol spelen.

Quo Vadis, Aïda? is genomineerd voor een Oscar in de categorie beste internationale film namens Bosnië en Herzegovina. Vanwege de ontkenning van de genocide is de film in Bosnië en Herzegovina zelf beperkt beschikbaar.

Geen romantisering

Quo Vadis, Aïda? is geen gangbare oorlogsfilm; het bevat geen gevechts- of actiescènes, een bewuste keuze van cinematograaf Christine A. Maier en Žbanić om de oorlog niet als spektakel te weerspiegelen, maar juist als pure banaliteit van het kwaad. Er is goed aan gedaan de gewelddadige scènes weg te laten en aan de verbeelding van de kijker over te laten. Geen scène kan de verschrikkingen die destijds hebben plaatsgevonden evenaren. Toch is het een zware en aangrijpende film die daardoor niet voor iedereen is. De film laat je met een machteloos gevoel achter, maar laat je wel realiseren van hoeveel geluk we kunnen spreken te leven in een land waar vrede heerst.

4 / 5

Quo Vadis, Aïda? is nu te zien in 24 bioscopen.

Beeld: Still 'Quo Vadis, Aida?' via TMDb

  Volg ons op Google Nieuws

Deel dit artikel

Meer over:

Video on demand Films Bioscoop RecensiesQuo Vadis, Aïda? (2020)

Lees ook:

Meer recensies

Trailer 'Quo Vadis, Aïda?'

Reacties


Meer recensies


Nog meer recensies