Recensie 'Fellini - Io sono un Clown'

Wie is de echte clown?

Recensie 'Fellini - Io sono un Clown'
26 juli 2021 om 14:02

Een film in een film, dat is misschien nog de beste omschrijving van deze mockumentaire (een combinatie van satire of parodie en documentaire). Fellini - Io sono un Clown (2021), van scenarist en regisseur Marco Spagnoli, is een combinatie van uniek filmmateriaal en interviewfragmenten met de Italiaanse filmregisseur Frederico Fellini (1920-1993). We zien Fellini aan het werk tijdens de films Bloc-notes di un Regista en I clowns (1971), hij geeft zijn visie op film en televisie en fascinatie met het concept vrijheid. Spagnoli verpakt dit alles in een surrealistische creatie van beelden, taal, montage en licht. Zoals Fellini het had gewild.

De Italiaanse regisseur Peter Goldfarb, alias Pietro Colordoro, overtuigt Fellini in 1967 om voor de Amerikaans televisie te werken. Dit resulteerde in de documentaire Fellini: Bloc-notes di un Regista (notities van een regisseur). Deze is opgenomen in 16mm en werd voor het eerst uitgezonden door de NBC in 1969. Als kind vond Fellini clowns angstaanjagend en om zijn trauma te overwinnen, maakte hij, eenmaal volwassen, de gespeelde documentaire I Clowns in 1975. Ook deze documentaire staat centraal in Io sono un Clown.

Grotesk en bizar

Fellini is de winnaar van maar liefst vijf Oscars (La Strada (1954), La Dolce Vita (1960), Le notti di Cabiria (1957), 8½ (1963) en Amarcord (1973)). Deze documentaire geeft een inspirerend beeld over zijn keuzes voor symbolische interpretaties, maatschappijkritische observaties, autobiografische commentaren en, op technisch gebied, het doorbreken van de vierde wand (een specifieke stijl waarbij een filmpersonage direct tegen de kijker praat). Fellini's karakteristieke filmstijl is geen recht-toe-recht-aan geheel met een chronologische volgorde. Er wordt veel gebruik gemaakt van droombeelden en archetypen en het is aan de kijker, jij dus, om zelf een verhaal te maken of meerdere verhalen als je dat wil. En dat is het mooie van zijn films: als kijker wordt je uitgedaagd om zelf te fantaseren.

Fellini had een uitgesproken mening over televisie. Hij vergelijkt kijkers met kinderen die direct geamuseerd moeten worden, anders gaan ze naar een andere zender of pasta eten. Deze recensent kan zich voorstellen dat deze mening ook van toepassing kan zijn bij het kijken naar Fellini - Io sono un Clown. De documentaire wordt immers aangekondigd als mockumentaire. Wat is echt en wat niet? Gaat het over bepaalde opmerkingen, scènes of misschien de hele film? Of misschien is deze mockumentaire bedoeld in overdrachtelijke zin?

Keuzevrijheid als hoogste goed

In zijn analyse van televisie maakt Fellini indirect een lange neus naar zijn opdrachtgevers waaronder NBC en de wereld waar zij voor staan. Hij kon zich vaak niet vinden in de regels van filmstudio's, filmproducenten en andere bobo's. Volgens Fellini ontleend film zijn kracht aan de emoties en het temperament van de deelnemers. Het woord 'deelnemers' is hier interessant. Fellini had een voorkeur om te werken met mensen die hij mocht en mensen die hij niet mocht, maar die goed zijn in hun werk. Acteurs werden vaak van de straat geplukt omdat ze pasten in het visuele beeld dat Fellini had over een film of een bepaalde filmscène.

Voor Fellini was vrijheid een magisch begrip. 'Vrijheid is een vorm om alles te kunnen doen zonder regels. Het is dromen met open ogen.' Vrijheid vormt tevens de basis voor deze documentaire. Fellini - Io sono un Clown is misschien geen documentaire voor het grote publiek, het is wel parel voor de fijnproever.

3 / 5

Fellini - Io sono un Clown is nu te zien op:

Netflix
Beeld: Still 'Fellini - Io sono un Clown' via Netflix

Deel dit artikel

Meer over:

Video on demand Films Netflix RecensiesFellini - Io sono un Clown (2021)

Lees ook:

Meer recensies

Reacties


Meer recensies


Nog meer recensies