Recensie 'The Death of Stalin'

Politiek kameraadschap in een kolderiek jasje

Recensie 'The Death of Stalin'

Is het geoorloofd om grappen te maken over een dictatuur? Het politieke klimaat ten tijde van Josef Stalin (1987-1953) wordt in The Death of Stalin (2017) geanalyseerd vanuit een droogkomisch perspectief. En dat pakt goed uit. Het hoofd van de communistische partij in de Sovjet-Unie wordt vermoord en een machtsstrijd tussen ministers is het gevolg. Met een sterrencast en een geweldig scenario vol bizarre dialogen, veel geklungel, onnavolgbare absurditeiten en een masterclass in berekenend opportunisme wordt op een satirische wijze een beladen tijdsperiode gekenmerkt. Ja, lachen mag.

De film concentreert zich op de machtsovername na de dood van Stalin. 'Vermeende dood' is beter geformuleerd. Niemand durft namelijk hardop te zeggen dat de grote leider overleden is en capabele artsen zijn of vermoord of opgesloten. Wie bepaalt of Stalin is overleden? Zijn ministers komen bijeen en Lavrenti Beria (een glansrol van Simon Russell Beale), hoofd van de politie en de geheime dienst, klaart dit klusje. Hoe? Door niets te doen. Na 24 uur wordt er een groepje artsen opgetrommeld en wordt de doodsoorzaak vastgesteld. De strijd om de macht kan beginnen: wie neemt Stalins plaats in?

Belangenverstrengeling

We zien een serieus en tevens hilarische strijd van hooggeplaatste Sovjet overheidsfunctionarissen. En dat is op zijn zachtst gezegd een bijzonder clubje mannen. Allen gehesen in grijze pakken en met het etiket op het voorhoofd 'verboden te lachen' worden er heel wat compromissen gecreëerd en messen in ruggen gestoken. Als een schoolklas van kibbelende kinderen wordt er niet alleen ontzettend gehannest met het dode lichaam van Stalin, ook tijdens de organisatie van de staatsbegrafenis gaat er van alles mis. Cynisme en zwarte humor vinden hier een perfecte balans.

Eén van de meest sprekende scènes betreft een politieke bijeenkomst tussen de hoge heren. Het woord 'unaniem' krijgt een geheel andere betekenis als je weet dat je eruit ligt als je een minderheidsstem uitbrengt. De humor zit hem in de details: schichtige blikken en wollig taalgebruik zorgen voor een ongemakkelijke sfeer. Jeffrey Tambor heeft een geweldige rol als Georgy Malenkov, Stalins rechterhand die ook na de dood van de grote leider bang is tegen Stalin in te gaan. Hij stelt dan ook gortdroog dat de slogan voor een nieuw politiek klimaat als volgt is: 'Alles mag en niks mag.' Tja, dat veroorzaakt nog meer verwarring.

Taalkundig mozaïek

Voor de rollen van de hoogste partijleden verzamelde scenarist en regisseur Armando Iannucci een groepje geweldige acteurs die hun eigen Engels spreken. En dat laatste is een opluchting. Hoe vaak hebben we al Westerse acteurs gehoord met een belabberd Russisch accent? Inderdaad, tenenkrommend. Partijleider Nikita Chroesjtsjov (Steve Buscemi) klinkt als een Brooklyn-native en Lavrenti Beria spreekt het keurige Engels van Shakespeare-acteur Simon Russell Beale. Doordat iedere acteur zijn eigen taal en accent spreekt, ontstaat een situatie die mogelijk niet ver staat van de werkelijkheid. Leden van het centrale comité in de Sovjet-Unie waren immers afkomstig uit de vele lidstaten met elk een eigen accent of dialect. Deze taalkundige keuze geeft de film een bijzonder tintje eigenheid.

Iannucci liet met de komedie In the Loop (2009) al zien thuis te zijn in de politieke satire: achter het politieke beleid zit een web van geklungel en misverstanden, te grote ego's en machtslust. Met The Death of Stalin bewijst Iannucci wederom een exceptionele satiricus te zijn.

4 / 5

Trailer 'The Death of Stalin'

Beeld: Still 'The Death of Stalin' via TMDb

  Volg ons op Google Nieuws

Deel dit artikel

Meer over:

Films Video on demand Amazon Prime Video Pathé Thuis RecensiesThe Death of Stalin (2017)

Meer recensies

Meer recensies

🔥Meest gelezen

Meer populaire artikelen

Reacties


Meer recensies


Nog meer recensies