Recensie 'The Shape of Water'

Niet langer in de zwarte lagune

Recensie 'The Shape of Water'
14 februari 2018 om 11:52

Guillermo del Toro is terug met zijn meest intieme film sinds het prachtige Pan's Labyrinth (2006): een visueel betoverend fantasysprookje over de ongrijpbaarheid van liefde. De Koude Oorlog is anno 1962 op zijn hoogtepunt als een monddode schoonmaakster (Sally Hawkins) zich in de kille vertrekken van een Amerikaanse legerfaciliteit over een mysterieus waterwezen ontfermt.

Vanuit het perspectief van Elisa (Del Toro kiest ervoor haar gebarentaal standaard te ondertitelen) begrijp je al snel waarom het wezen zo'n sterke aantrekkingskracht op de ingetogen protagoniste kan gaan uitoefenen. In haar directe omgeving is ze niemand, een anonieme schakel in een wereld die op ontploffen staat. Doordat ze niet kan praten voelt ze zich eenzaam en onbegrepen. Ook de paar vriendelijke zielen die ze thuis en op haar werk ontmoet (rollen van Richard Jenkins en Octavia Spencer) kunnen daar geen verandering in brengen. Het waterwezen, voor de sardonische bevelhebber van dienst (Michael Shannon) een afstotelijk monster, vult voor Elisa de leegte op van een ongezien bestaan.

Avatar met schubben

De grootste troef van deze film is daarmee dan ook het wezen zelf. Over de parallellen met 'The creature from the Black Lagoon' (naar de film uit 1954) zijn terecht al talloze recensies volgeschreven, maar veel belangrijker is dat de motion capture (Doug Jones) volledig geslaagd is, waardoor de relatie in het hart van het verhaal echt kan gaan leven. Alexandre Desplat (The Grand Budapest Hotel, The Imitation Game) overtreft zichzelf met een dienende en minimaal gecomponeerde score, terwijl de prachtige setting (Elisa woont boven een oud filmtheater) en de vele verwijzingen naar de rijke filmgeschiedenis het plaatje compleet maken.

Plotontwikkelingen als obstructies

Denken we de sfeer en de vormgeving weg, dan valt wel op dat de film meer plotgedreven is dan je op basis van de premisse misschien zou verwachten. De scènes tussen Hawkins en het wezen werken omdat ze heel intuïtief geregisseerd zijn, en inspelen op gevoelens die zich onmogelijk naar een geschreven script laten vertalen. Op deze momenten is het woord aan de beelden en de muziek – gesproken wordt er niet. Het zijn klein gebrachte hoogtepunten, die in een wat schril contrast staan met een aantal strak uitgelijnde plotontwikkelingen. De noodzakelijke ontsnapping uit de faciliteit waar het wezen verblijft krijgt veel ruimte in het scenario, met name ook omdat de rol van het kwaad zelf (een verder degelijke Shannon) onnodig groot is. Zo kan het gebeuren dat het middenstuk soms zelfs wat gaat slepen, en de film een impuls nodig heeft om aan het einde weer volledig boven te komen drijven.

Water als metafoor

Het valt Del Toro aan te prijzen dat hij zoveel verschillende thema's en referenties in The Shape of Water heeft willen verwerken. Homohaat en racisme in het Amerika van de jaren zestig gaan hand in hand met toespelingen op de Bijbelse verhalen van Mozes en Samson & Delilah. Het is veel, het is ambitieus; als iemand het kan, is het Del Toro wel, maar de kans om de prachtige emotionele kern van het verhaal nog iets uit te diepen blijft wel onbenut. De Spaanse cineast gaat desondanks geloofwaardig ver in het idee dat liefde niet uiterlijk bepaald is, en vormen aanneemt die we niet kunnen begrijpen: óók de vorm van water.

3.5 / 5

The Shape of Water is nu te zien op:

Pathé Thuis (€ 2,99+) Disney+

  Volg ons op Google Nieuws

Meer over:

Bioscoop Films RecensiesThe Shape of Water (2017)

Lees ook:

Meer recensies

Trailer 'The Shape of Water'

Reacties


Meer recensies


Nog meer recensies