Moraal van het moraalloze

Recensie Wij


Tim Bouwhuis
om 09:01

De brave burgermaatschappij predikt een moraal van orde en regelmaat, van vaste patronen en plichtsvervulling. De brave burgers, dat zijn Zij. Wij zijn anders – en Wij begint als een groep rebellerende jongeren aan het begin van de zomer de natuur intrekt. Tijdens hun odyssee van de vrijheid worden morele grenzen verkend, opgerekt, volledig verworpen.

Wij

Rene Eller neemt alle risico’s met zijn bewerking van Wij, de controversiële coming-of-age-roman van schrijversduo Elvis Peeters (2009). Nederlandse cinema is nooit preuts geweest (neem Turks fruit als misschien wel het spraakmakendste voorbeeld), maar de belevingswereld van een groep jongeren brengt nieuwe uitdagingen met zich mee. Hoeveel toon je in een film over thema’s als porno en prostitutie? Eller kiest ervoor de expliciete beelden niet te schuwen, en waarborgt daarmee indirect de geloofwaardigheid van zijn ‘personages’. Dit zijn jongeren, meer nog dan acteurs, die zonder filter leven. De camera maakt dat idee zichtbaar, en weegt daarmee op een goede manier de balans tussen exploitatie en functionaliteit.

Aversie voor de Ander

Een stuk kunstmatiger is het scenario, dat wel erg sterk leunt op het door de jongeren geschapen contrast tussen ‘vrijheid’ en ‘saaiheid’. De burgers zijn altijd karikaturen, omdat ze getoond worden vanuit het eenzijdige perspectief van de jongeren. Die keuze is enerzijds logisch, anderzijds levert het twijfelachtige toestanden op: een auto-ongeluk door schuld schreeuwt om nuance, maar door de gehandhaafde blik van de ‘wij’-groep blijven de slachtoffers pijnlijke figuranten. De tegenstelling werkt ook door in de belangrijkste representant van de moraal-maatschappij, de burgemeester van het nabije dorpje. Deze door Tom van Bauwel gespeelde gezinsman verliest alle controle op zijn gezagspositie als hij betaalde seks heeft met een minderjarig meisje. Zijn hypocriete dubbelrol – het brave burgerleven als façade voor individuele perversiteit – staat voor alles waar de jongeren fel tegen zijn.

Kunst is wat je vastlegt

De beelden van het gefilmde dorpshoofd liegen niet, en geven de jongeren de gelegenheid naar hartenlust te chanteren en bedriegen. De schaamteloze manier waarop zij alles vastleggen biedt aanleiding om na te denken over de esthetiek van beelden in het digitale tijdperk. Als de alfaman van de groep (Aimé Claeys) een hondje filmt dat vastgebonden is aan een spoorlijn, oreert hij uitbundig over de definitie van kunst: alles wat je vastlegt is kunst, grenzen zijn er niet. Dit soort extreme uitspraken schreeuwen om reflectie, zonder dat er verder al directe antwoorden worden aangedragen. Eller laat zien hoe ‘ons’ begrip van moraliteit op heftige wijze wordt ontmanteld, zonder dat hij die ontmanteling veroordeelt. Tegelijk begrijpen we uit het narratief zelf al op welke manier(en) de jongeren hun idee van vrijheid ondermijnen. Het blinde zicht op de mogelijke consequenties van hun daden geeft de illusie van controle.

Kleur bekennen

Om over ‘Wij’ te kunnen spreken moet je ook een ‘Zij’ kunnen aanwijzen. Dit gewaagde drama is daarmee een verhaal van uitersten; een goudeerlijke, maar ook onvermijdelijk ongenuanceerde blik op de moraal van het moraalloze. Het is aan de kijker om in die gekleurde wereld zijn weg te vinden.

3.5 / 5

Reacties


Nieuwste recensies


Dit zijn de nieuwste filmrecensies geschreven door onze recensenten.

Meer nieuwe recensies

Meer recensies van Tim Bouwhuis


Hieronder vind je meer recensies die geschreven zijn door Tim Bouwhuis.

Bekijk alle recensies van Tim Bouwhuis

Wij (2018)

Wij

IMDb-score6.3 / 10
GenreDrama
Speelduur100 minuten
Kijkwijzer Kijkwijzer 16 Kijkwijzer g Kijkwijzer s Kijkwijzer d Kijkwijzer gt

LandNederland
RegisseurRene Eller
Acteurs Tijmen Govaerts
Aimé Claeys
Maxime Jacobs
Bioscoop 12 juli 2018
Trailer (groot formaat)
Meer filminformatie

Recensie-archief

Nieuwste recensies

Robin Hood

Robin Hood Robin Hood, met Taron Egerton, is vanaf 22 november in de bioscoop te zien. Bekijk hier meer info!